بودند و برخى از آنان ، مثل مرحوم حسن جودت ، از بازيگران وقايع اردبيل بين سالهاى 1320 تا 1325 بشمار مىآمدند . جودت در فرقهء دموكرات آذربايجان از شخصيتهاى ارزنده و مؤثر بود و عليرغم بعضى از گردانندگان آن فرقه ، كه خط مشى تندى داشتند ، با مردم برأفت و مهربانى رفتار مىكرد و از درماندگان گرهگشائى مىنمود و شخصيت او اردبيليان را از خيلى از گزندها و ناملايمات برخى از سردمداران فرقه صيانت مىكرد .
هدف پيشهورى در اين سفر تشكيل « جبههء آزادى » در آذربايجان بود و براى تمهيد مقدمات آن تكاپو مىنمود . او در اينباب با جودت بتبادلنظر پرداخت و با صلاحديد وى جلسهاى با شركت بعضى از علاقمندان آزادى و آزاديخواهان سرشناس ترتيب داد .
ما از همهء شركتكنندگان در اين مجمع و سخنانى كه گفته شد اطلاع كافى بدست نياورديم و از يكى دو تن از بازماندگان ؛ كه بعلّت پيرى دچار نسيان شدهاند جسته گريخته دريافتيم كه كسانى مثل شفيع صدر ، حسن جودت ، غلامحسين حبيب الهى ، فرضى دهقان ، على اصغر فرزين ، كه در اين تاريخ هيچيك از آنان زنده نيستند و آقايان خانحسين احمدزاده و نصرت حبيب الهى در آن حضور داشتند و گفتههاى پيشهورى را در باب عقبماندگى آذربايجان و لزوم وحدت آزاديخواهان گوش مىدادند . او كه در نطق و بيان چيرگى خاصى داشت هدفهاى خويش را بنحو روشنى بيان داشت و همكارى حاضران و همهء مردم اين خطّهء تاريخى را براى ساختن آذربايجان آزاد و آباد خواستار شد .
كسانى كه پيشهورى را ديدهاند و بافكارش آشنا بودهاند او را مرد وطندوستى تعريف مىنمايند و مراتب اخلاقى او را مىستايند . « 1 » يكى از آنان شادروان واهبزاده بود كه همواره از او به نيكى ياد مىكرد . ديگرانى هم كه ما موفق بگفتار با آنها شدهايم در اين امر متفق القول بودهاند . دكتر فريدون كشاورز نيز كه از اعضاى كميتهء مركزى حزب توده در ايران بود و پس از فرار از ايران سالها در روسيه زندگى كرده است در مصاحبه با راديو « بى . بى . سى » انگليس مطالبى در مورد پيشهورى بيان داشته است .
هامش
( 1 ) - ما نه آقاى پيشهورى را ديده بوديم و نه در فرقهء او عضويت داشتهايم . اين مطالب نقلقول و امانت تاريخ است و ربطى بنگارنده ندارد .