تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — صفحة 449

مساهمون:

ص٤٤٩
آمد و سهامى نيز بدينمنظور پيش‌فروش گرديد . اما با پيش‌آمدن كودتاى 28 مرداد 1332 اين شركت معطّل ماند و سرانجام با استرداد سهام دريافتى به صاحبان آنها منحل شد . « 1 » افزايش تقاضا بعدها برخى از صاحبان سرمايه را بر آن داشت كه كوره‌هاى جديد با اصول علمى و فنى بسازند و نيازهاى ساختمانى را از حيث آجر بر طرف سازند . در عهديكه ما اين مجموعه را گرد مىآوريم در اردبيل شش كوره از نوع مذكور فعاليت دارد .

گچ و آهك‌پزى :

گچ و آهك از معدنيّات بشمار مىآيند و پس از استخراج محتاج دگرگونيهائى مىباشند تا قابل استفاده شوند . اين هردو از قديم الايام در اينحوزه وجود داشته ، از گچ براى سفيدكارى و از آهك در پى بناها و ساختمانها استفاده مىشده است . تا گذشته‌هاى نه‌چندان دور ، سيمان در اين شهر فروخته نمىشد از اينرو تمام آنچه را كه امروز سيمان انجام مىدهد از آهك مىگرفتند و در برخى موارد مثل حوض‌ها ، خزينه‌هاى حمام‌ها و نظاير آنها ، آن را با خاكستر و ماسه و زردهء تخم‌مرغ و الياف پنبه مخلوط كرده مادهء جديدى بنام ساروج تهيّه مىنمودند و جاهائى ، مثل كف حوض و غيره را كه احتمال نشت و نفوذ آب مىرفت با آن مىپوشانيدند . براى آنكه گل خمير مانند ساروج ، موقع خشك شدن ترك برندارد چندين روز آن را به نرمى ماله مىكشيدند و از خشك شدن يكبارهء آن جلوگيرى مىكردند . آهك را عمدتا در قريهء داشكسن تهيه مىكردند ولى در خود شهر نيز ، مثل كنار پل ابراهيم‌آباد ، كوره‌هائى براى پختن سنگ آهك ساخته بودند . گچ هم مثل آهك در داشكسن استخراج و تهيه مىگرديد ولى يكنوع آن از قريهء « نوشنق » در محال و يلكيج بدست مىآمد كه آن را « بوئرگى گچ » مىگفتند و ما در صفحهء 415 در اينباب
هامش
( 1 ) - تشكيل‌دهندگان اين شركت عدّه‌اى از بازاريان روشنفكر و آزاديخواه بودند كه بتشويق نگارنده ، كه در آنزمان شهردارى آنشهر را بر عهده داشت ، بدين كار مبادرت كردند و با سهام پنجهزار ريالى كه بعلاقمندان و از جمله خود ما فروختند سرمايهء معتنابهى جمع كردند . پس از كودتاى مزبور جهات سياسى و كارشكنىهاى كسانى كه خود را شاهدوست مىگفتند مانع فعاليت اين شركت در حال تأسيس شد و بناچار وجوه دريافت شده به صاحبان آنها مسترد گرديد .