مىرسيد » . « 1 » جاى تأسف است كه اين آرزو از زمان فتحعليشاه قاجار تاكنون هنوز هم تحقق نيافته است .
بطوريكه در قسمت « قراسو » گفتهايم مناطق مستعدى در مسير آن رود براى سدبندى وجود دارد كه اميد است روزى مورد توجه قرار گيرد يا لااقل با نصب تلمبه از آب آن براى مشروب ساختن اراضى حاصلخيز اطراف استفاده شود .
بايد توجه داشت كه منابع مذكور براى آبيارى زمينهائى است كه وضعيت طبيعى استفاده از آب جارى را در آنها ميسّر مىسازد و بعبارت ديگر زراعت آبى در آنها صورت مىگيرد ولى قسمت مهمّى از اراضى كشاورزى اردبيل در شيبها و دامنههاى كوههاى اردبيل قرار دارد و كشتوكار در آنها به صورت ديم عمل مىشود و آبيارى آنها از طريق بارندگيها صورت مىگيرد . بنابراين اگر سال ، باصطلاح خود كشاورزان ، خوش بگذرد يعنى بارندگى به قدر كافى باشد ، محصول آنها رضايتبخش مىشود . آنچنانكه در زراعتهاى ديم در جاهاى ديگر ايران نيز چنين است و چگونگى زراعت آنها با عنايات آسمانى بستگى دارد .
روشهاى زراعت در اردبيل :
بارى آبيارى در دهستانهاى اردبيل ، مطابق عرف و سنتّى انجام مىشود كه از قديم الايام در آنها مرسوم است . بدينمعنى هرقريه و ديهى سهم معينى از آبهاى جارى مجاور خود دارد و اين سهم در خود دهستان نيز بر حسب ساعت يا شبانهروز بين مزارع و كشتزارها تقسيم مىشود و آبيارى با نوبت معين و مشخصى ، كه بهرحال مورد قبول كشاورزان است صورت مىگيرد . از اينرو بندرت اتفاق مىافتد كه كسى بر آن رسم و نوبت تجاوز كند و اگر هر آينه چنين شود جنگ و جدالى رخ مىدهد و موجب شتم و لطم و گاهى قتل كسانى از دهقانان مىگردد . نهريكه اكنون بين دو قريهء ججين و نيار جارى است بسبب قتلى كه براى استفاده از آب آن در گذشتههاى دور صورت گرفته امروز هم به « قانلىچاى » يعنى نهر خون معروف است .
هامش
( 1 ) - نقل از كتاب « جغرافياى تاريخى گيلان ، مازندران و آذربايجان » نشريه شوراى مركزى جشنهاى شاهنشاهى ايران ، ابو القاسم طاهرى . دانشگاه . 1347 . ص 143 .