تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — صفحة 388

مساهمون:

ص٣٨٨
كنده مىشود . در چاههاى نيمه‌عميق معمولا يك چاه در وسط و چند حلقهء ديگر بفاصلهء كوتاهى در اطراف آن مىكنند و كف هريك از آنها را از طريق يك مجراى زيرزمينى ، به چاه وسطى ، كه بمنزلهء مادر چاه است ، مربوط مىسازند . آنگاه وسيلهء تلمبه‌هاى برقى يا « موتورى » آب را از آن چاه بيرون مىآورند ولى چاههاى عميق را معمولا در هرحوزهء آبدهى يك ميله احداث مىنمايند . چون كندن و استفاده كردن از چاههاى نيمه‌عميق آسانتر و كم‌خرجتر از چاههاى نوع اول است از اينرو غالبا در منطقهء اردبيل از آن استقبال مىشود و در اطراف شهر و دهستانهاى مستعد احداث آن روزبروز بيشتر مىگردد . آمار هيئت مطالعاتى آبهاى زيرزمينى اردبيل وابسته بوزارت نيرو حكايت از آن دارد كه ميزان تخليه ، يعنى آبگيرى از 368 فقره چاههاى نيمه‌عميق حوزه اردبيل در سال 1351 خورشيدى بالغ بر 000 / 722 / 27 متر مكعب بوده است . در حالى كه در همين مدت از 12 چاه عميق رويهم‌رفته 6 / 7 ميليون متر مكعب آب بدست آمده است . احداث چاههاى عميق بيشتر وسيلهء بخش عمومى ، يعنى دولت و شهرداريها صورت مىگيرد و در تاريخ تنظيم اين مجموعه ، بجز سه حلقه چاه‌هاى عميق ، كه براى تأمين آب مورد مصرف مردم در جنوب شهر ، يعنى كنار « قلخان‌تپه » « 1 » كنده شده ، نه حلقه چاه عميق ديگر در اين ولايت موجود است كه دو حلقهء آن در داخل شهر است و سر آنها گرفته شده بلااستفاده مانده است « 2 » . ميزان آبدهى سه حلقه چاه عميق كه آب مشروب شهر را تأمين مىكند 250 متر مكعب است .
هامش
( 1 ) - در يك كيلومترى جنوب غربى اردبيل ، در كنار جادهء آسفالته و مشرف بر نهر بالخلو تپهء نيم‌كره‌اى بزرگى است كه شبيه به سپرهاى قديم مىباشد و بدانجهت آن را قلخان تپه مىگويند زيرا « قلخان » در تركى بمعنى سپر مىباشد . در نزديكى آن تپه سه حلقه چاه عميق كنده شده و آب آنها پس از جمع‌آورى در مخزنى كه در بالاى ارتفاعات سمت غربى « شورابيل » احداث گشته است وارد لوله‌كشى شهر شده به مصرف شرب اهالى مىرسد . ميزان آبدهى اين سه حلقه چاه را در حدود 250 متر مكعب در ساعت نوشته‌اند . ( 2 ) - اين دو حلقه چاه عميق در تابستان 1332 خورشيدى ، هنگاميكه نگارنده شهردارى اردبيل را بر عهده داشت در دو ميدان « پير عبد الملك » و ميدانى كه آن روز « ميدان ژاندارمرى » ناميده مىشد و بعد از كودتاى 28 مرداد -