از كشت و برداشت محصول نيست بلكه قسمت اعظم اراضى زراعتى را كوهپايهها تشكيل مىدهد و بدينجهت غالبا به صورت ديم زراعت مىشود . طبق گزارش هيئت مطالعاتى وزارت نيرو « 1 » سطح زير كشت منطقهء اردبيل در سال 1352 خورشيدى ، كه دوران توقف و سقوط كشاورزى در ايران بوده است ، بالغ بر 278930 هكتار بوده و بنا بمدلول گزارش مذكور ، اين مقدار رقم نسبتا بزرگى مىباشد و حكايت از فعاليت زياد كشاورزى در حوزهء اردبيل دارد .
اين مساحت مربوط باراضى زراعتى 376 پارچه قراء آن مىباشد . ليكن سابقا يعنى تا سى سال پيش كه شهرستان اردبيل شامل خلخال ، سراب ، مشكين ، گرمى ، آستارا ، بيلهسوار و مغان ، بود ، تعداد دهستانها و نيز اراضى قابل كشتش به چندين برابر قراء فعلى و اراضى آن بالغ مىگرديد . ولى امروز آن بخشها خود شهرستان شدهاند و دهستانهاى آنها نيز از ردهء قراء اردبيل خارج گشته است . از قراء فعلى اردبيل 177 پارچهء آنها در حومهء شهر ، 117 قريه در بخش نير و 82 روستا جزو بخش نمين مىباشد .
آبوهواى اردبيل :
اردبيل از نواحى سردسير ايران است و در همهء كتابها كه ذكرى از آبوهواى آن بميان آمده اينچنين از آن تعريف گشته است با اين تفاوت كه با وجود سردى ، هواى آن سالم و مطبوع مىباشد و بدينجهت در گذشتهها نيز سلاطين ايران از آنجا بعنوان ييلاق استفاده مىكردهاند . « 2 »
در مغرب منطقه اردبيل ، بين كوههاى سبلان و بزغوش ، دالانى بطور طبيعى بر اين ناحيه باز شده و عبور هوا از آنجا ، موجب جريان بادهاى سرد و گرم ، و متغير بودن درجهء حرارت آن گشته است . ما در جلد اول اين كتاب ، در گفتار اول ، آنجا كه بعنوان « يك نظر اجمالى دربارهء جغرافياى اردبيل » مطالبى نوشتهايم ، اشارتى هم به هواى اردبيل كرده از چگونگى هوا و جهت وزش بادها و نظاير آنها سخن گفتهايم كه مكمّل اين
هامش
( 1 ) - گزارش نيمهتفصيلى آبهاى زيرزمينى منطقهء اردبيل ، ادارهء كل آبهاى زيرزمينى وزارت نيرو ، تيرماه 1352 ، راهنماى 135 ، رديف اردبيل .
( 2 ) - لغتنامهء دهخدا . صفحهء 1690 .