تخطي إلى المحتوى الرئيسي

اردبيل در گذرگاه تاريخ ( فارسى ) — صفحة 332

مساهمون:

ص٣٣٢
سجّادهء وى گرديد . بسال 794 در اردبيل درگذشت و در كنار قبر پدرش به خاك سپرده شد . اولين بناى بقعهء اصلى شيخ صفى الدين كه گنبد اللّه اللّه است بدستور وى ساخته شد . زاهدى عالم و عابدى فاضل بود . علوم دينى و تفسير قرآن تدريس مىكرد و بقول « سيد محمد نوربخش » از اوتاد اولياى طريقت و از پرهيزكاران و سخىترين و جوانمردترين آنها بشمار مىآمد . او سالك مجاهد بود و مكاشفت داشت . صفات ظاهرى او حكايت از سيرت روحانى وى مىكرد . مردى داراى فراست و صاحب كرامت بود و در امر شريعت و طريقت استقامت مىنمود و از بس‌كه علوّ همّت و جوانمردى داشت و اطعام فقراء و مساكين مىكرد به « خليل عجم » لقب يافته بود . شيخ صدر الدين از طبع شعر بهره‌مند بود و اشعارى ميسرود ، اين ابيات از سروده‌هاى اوست :
صوفى صافى دلم ساز انا الحق مىزند * نه بتقليد و ريا ، اللّه مطلق مىزند باده‌هاى لايزالى خوردم از خمّ صفا * هايهوى اين دلم بر طاق ازرق مىزند هركه او طالب بود روزى بمطلوبى رسد * هركه طالب نبود او از دور بق‌بق مىزند جرعه‌اى نوشيده‌ام روز الست از دست حق * تا ابد جان و دلم اللّه صدّق مىزند هركه او مرشد ندارد كى تواند راه يافت * پرّ تيغ معرفت بر فرق احمق مىزند گر تو خواهى بشنوى سر اّنا الحق هرزمان * صدر دين بن صفى دائم دم از حق مىزند

صدر العلماء اردبيلى :

« ميرزا محمد اسحق بن ميرزا كاظم بن رجبعلى اردبيلى » ملقّب به « صدر العلماء » از دانشمندان بزرگ دورهء قاجاريه است . او در غرّهء ربيع الاول 1233 هجرى قمرى به دنيا آمد و بعد از 73 سال در سوم محرّم 1306 هجرى بدرود زندگى گفت . او اولين‌بار بوسيلهء كتابى بنام « گل و ريحان » كه در كيفيّت سلوك بعضى اهل عرفان ، از شيعه و اهل يقين تأليف كرد در دربار قاجار شناخته شد . اين كتاب بوسيلهء « حاج ميرزا آغاسى » به « محمد شاه » عرضه شد و مورد پسند قرار گرفت و محمد اسحق فرمانى يافت كه بموجب