سرخ » ، از آنها استقبال مىكردند و بدين وسيله بيگانهپرستى خود را به مردم قوچان نشان مىدادند .
ادارات دولتى از جمله ژاندارمرى و شهربانى قوچان با اندك مقاومت به تصرف روسها درآمد و هرجا مأمور مسلح دولتى را مىديدند خلع سلاح مىكردند .
در اين روزها اعلاميههايى از جانب روسها به وسيلهء هواپيما روى شهر ريخته مىشد كه « ما با شما جنگ نداريم . . . ما پس از خارج كردن عمّال نازيها و ستون پنجم آلمان از ايران ، اين كشور را ترك خواهيم كرد . شوروى دوست شماست . . . قشون سرخ را يارى كنيد . »
قوچان تا مدت دو ماه بدون مسئول و بدون سرپرست بود و از حكومت مركزى دربارهء حفظ و نظم و ادارهء شهر كوچكترين خبرى نبود . براى انتظام و امنيت شهر ، خيابانهاى شطرنجى و متقاطع شهر بين رؤساى محلهها تقسيم گرديد ، و طبق تصميم آنها ، هريك از صاحبان خانهها موظف بود يكى از افراد خانوادهء خود را كه جوان و قوىدل باشد به رئيس محله معرفى نمايد تا همه شب از اين افراد داوطلب ، گارد محافظى ترتيب دهند و با ارتباط كاملى كه معين شده بود ، از ابتداى شب تا سپيدهء صبح در منطقهء مأموريت خود پاسبانى و پاسدارى كنند . با اين برنامه و همكارى خاص و منظمى كه از طرف مردم به وجود آمد ، شهر از سرقتهاى متوالى و ناامنى تا حدى نجات يافت ، ولى اخبار و حوادث جنگ همچنان در شهر پخش مىشد و اوضاع را هر دم آشفتهتر مىساخت .
در اين آشفتگى ، قيمت ارزاق و هزينهء زندگى بسرعت سرسامآورى بالا مىرفت . در اينجا نرخ خواربار و ما يحتاج زندگى را در شهريور 1319 كه هنوز ايران مستقيما از جنگ جهانى دوم لطمه نديده بود ، در مقايسه با شهريور سالهاى 1320 و 1321 و 1322 كه ايران مورد اشغال و تجاوز نيروهاى بيگانه قرار گرفت ، طبق يادداشتهايى كه از آن زمان دارم مىآورم تا تأثير جنگ جهانى دوم در زندگى مردم معلوم شود .
اتركنامه ( تاريخ جامع قوچان ) ( فارسى ) — صفحة 195
مساهمون: رمضانعلى شاكرى
ص١٩٥