حرف اللّام
در احسن تقويم تو اى حورسرشت * بر صفحهء شمسى آن دو " لا " مت كه نوشت
آن لام دو زلفت شام قدر است و برات * زين شام رغايبى نبينى به بهشت
نكته : لام حرف تعريف است و كنايت از تواصل ميان عالم كثيف و شريف ، و ايما و اشارت است به ظهور اسم لطيف :
" اللَّهُ لَطِيفٌ بِعِبادِهِ "
[ 1 ] و لهذا در اسم " اللّه " كه مجموعهء صفات جمال و جلال است ، دو لام اندراج يافت و اشارت به اين مواصلت است كه بعضى محقّقان اهل تفسير در بيان
" الم " *
[ 2 ] گفتهاند كه الالف ، هو اللّه ؛ و اللّام ، جبرئيل ؛ و الميم ، محمّد صلّى اللّه عليه و آله .
و از اين اسلوب معلوم شد كه لام اشارت به تواصل بوده ميان مبدأ اعلى و منتهاى مراتب وجود ، و هم رابطهء اتّصال شده ميان ازل و ابد در مدارك شهود و ازين نكتهء مواصلت ، اهل رمز و اشارت ، لام را به زلف حبيب و شب وصل نسبت كردهاند . لمؤلفه :
اى از فروغ روى تو " و الشمس " آيتى * " و الليل " از درازى زلفت كنايتى
لطف [ 3 ] : پرورش دادن معشوق عاشق را « 1 » را به طريقهء موافقت و مدارات و از روى مصادقت و مواسات . شعر :
من كه باشم كه بر آن خاطر عاطر گذرم * لطفها مىكنى اى خاك درت تاج سرم [ 4 ]
لب [ 5 ] : كلام منزل را گويند از عالم معانى كه به واسطهاى نزول نمايد انبيا را به واسطهء ملك ، و اوليا را به واسطهء تزكيه و تصفيه از راه الهام . بيت :
هامش
( 1 ) . ب : پرورش دادن معشوق بود عاشق را