حقيقيّه مىگردد ، اما به اعتبار تعيّن وجودى ، اسم ذات شده و مورد اوصاف كماليّه گشته :
" هُوَ الْأَوَّلُ وَ الْآخِرُ وَ الظَّاهِرُ وَ الْباطِنُ وَ هُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيمٌ "
[ 3 ] .
هشيارى و هوش [ 4 ] : افاقت و صحو سالك را گويند كه « 1 » بعد از غلبهء حكم و سطوت سلطان عشق باشد بر صفات و قواى درونى و بيرونى به نوعى كه شعورى او را به تعيّن وجود خود نمانده باشد . « 2 » بيت :
من هستم و چشم تو برابر * هشيار به باده كى شود مست
هجران [ 5 ] : التفات و توجّه دل را گويند به غير مطلوب حقيقى ، چه از روى ظاهر و چه از جهت باطن باشد . بيت :
زاهد برو از كوچهء مستان به سلامت * ما مرد وصاليم مگو قصّهء هجران
همّ [ 6 ] : قصد و اهتمام عاشق را گويند در طلبكارى معشوق به نوعى كه دل مشغول غير طلب نباشد . شعر :
فلو همّ مكروه الردى بى لما درى * مكانى و من إخفاء حبّك خفيتى
[ 7 ]
هوا و هوس [ 8 ] : ميل و آرزوى نفس را گويند به ملايمات و مشتهيّات خود ، چنانچه موجب غفلت از طلب شود . شعر « 3 » :
خانهء نفس است خلد پرهوس * خانهء دل مقعد صدق است و بس
هدف [ 9 ] : مرتبهء انسانى را گويند كه هميشه مجمع سهم السعادهء لطف ربّانى است و نشانهء اتّصال « 4 » محبّت روحانى . شعر « 5 » :
ابروى دوست كى شود دستكش خيال ما * كس نزدست « 6 » ازين كمان تير مراد بر هدف
[ 10 ]
هستى [ 11 ] : استعمال حقيقى آن در وجود حق باشد اما به حسب كنايه و مجاز ، بر وجود ممكن اطلاق نمايند به علاقهء سبب « 7 » و شباهت در احكام . شعر « 8 » :
كاشكى هستى زبانى داشتى * تا ز هستان پردهها برداشتى
هرچه گويى در دم هستى از آن * پردهء ديگر در او پستى « 9 » بدان
[ 12 ]
هواجس [ 13 ] : ميلان نفس باشد به رغبات عالم طبيعت به اقتضاى لوازم جسمانيّت و لواحق انسانيّت . شعر :
فابدت و لم ينطق لسانى لسمعه * هواجس نفسى سرّ ما عنه اخفت
[ 14 ]
هامش
( 1 ) . ب : " كه " ندارد .
( 2 ) . د : تعيين وجود خود باشد .
( 3 ) . ب : بيت
( 4 ) . ب : نصال
( 5 ) . ب : بيت
( 6 ) . د : نزده
( 7 ) . د : " سبب " ندارد .
( 8 ) . ب : بيت
( 9 ) . ب : بستى