خداوندان دل دانند دل چيست * چه داند قدر دل هر بىروانى
( مولوى )
دل از من برد و روى از من نهان كرد * خدا را با كه اين بازى توان كرد
( حافظ )
دل دادهام به يارى شوخىكشى نگارى * مرضية السجايا محمودة الخصائل
( حافظ )
( [ 26 ] ) . حديث قدسى است : آسمان و زمين گنجايش مرا ندارد ، ولى قلب بندهء مؤمنم گنجايش مرا دارد . با كمى تفاوت در : كشف الخفاء ، ج 2 ، ص 195 ؛ كتاب المبين ، ج 1 ، ص 392 ؛ قوت القلوب ، ص 118 ؛ الاسرار المرفوعه ، ص 310 آورده شده است . كتاب اخير از قول عراقى و ابن تيميّه آن را بىاصل و جزء اسرائيليّات ناميده است .
( [ 27 ] ) . استيلاى احكام عشق را گويند بر صفات عاشق در اعمال كه مقام محفوظى است ( پوشنجى ، قواعد العرفاء و آداب الشعراء ، ص 109 ) .
بر من اى دلبند جان نتوان نهاد * سور در ديوانگان نتوان نهاد
( عراقى )
وقت آن شد كه به زنجير تو ديوانه شويم * بند را برگسليم از همه بيگانه شويم
( مولوى )
دل ديوانه از آن شد كه نصيحت شنود * مگرش هم به سر زلف تو زنجير كنم
( حافظ )
( [ 28 ] ) . مولوى
( [ 29 ] ) . آستان ، آستانه ، دربار ، قصر ، بارگاه عالى ، خدمت ، درگاه الهى ( كلمهء خضوع است ) ، درگاه مصطفى ( منظور آستان حضرت محمّد - صل اللّه عليه و آله و سلّم - است ) ( لغتنامهء دهخدا ، ذيل واژهء درگاه ) .
هركه خواهد گو بيا و هركه خواهد گو برو * كبر و ناز و حاجب و دربان در اين درگاه نيست
( حافظ )
آدمى مخفى است در زير زبان * اين زبان پرده است بر درگاه جان
( مولوى )
( [ 30 ] ) . شبسترى