فإن يبغوا و يفتخروا علينا * بحمزة و هو فى الغرف العوالى
فقد أودى بعتبة يوم بدر * و قد أودى و جاهد غير آل
لجاج : ستيزه كردن . و النّفرة : الانزعاج « 1 » عن الشّىء و إلى الشّىء ، كالفزع عن الشّىء أو إليه ، يقال : نفر إلى الحرب . « 2 » و الطّوال ( بالضّمّ ) : الطّويل . و افتخار : نازيدن . و غرفة : كوشك .
و ألو : تقصير كردن .
مىفرمايد : ديدم مشركان را كه ستم كردند بر ما و ستيزه كردند در بيراهى و گمراهى .
و گفتند : ما بيشتريم ، چون انگيخته شويم بحرب بامداد ترس به نيزهء دراز . پس اگر ستم كنند و فخر كنند بر ما بكشتن حمزه پسر عبد المطّلب - و او در كوشكهاى بلند بهشت است - ، پس به حقيقت هلاك گردانيد حمزه عتبه را در روز بدر ، و به حقيقت هلاك گردانيد و حرب كرد غير تقصيركننده . س :
خورشيد ازل كه بر جهان مىتابد * هر ذرّه ازو مراد خود مىيابد
چون فتح و ظفر بوقت خود مرهونست * در جستن آن مرد خدا نشتابد « 3 »
و قد فلّلت خيلهم ببدر * و أتبعت الهزيمة بالرّجال
و قد غادرت كبشهم جهادا * به حمد اللّه طلحة فى المجال
فتلّ بوجهه فرفعت عنه * رقيق الحدّ حودث بالصّقال
كأنّ الملح خالطه إذا ما * تلظّى كالعقيقة فى الظّلال
تفليل : هزيمت كردن . و كبش : سردار لشكر . و تلّ : بر روى افكندن . و رفع : نزديك گردانيدن . و تلظّى : زبانه زدن آتش . و عقيقة : روشنى برق . و طلحة عطف بيان كبشهم ، و او را « كبش الكتيبه » گفتندى .
مىفرمايد : به حقيقت گريزانيدم سواران ايشان را به بدر ، و از پى درآوردم « 4 » گريزانيدن را به مردان ايشان . و به حقيقت دست بازداشتم از سردار ايشان بحرب - به حمد خدا - طلحة بن
هامش
( 1 ) .E: الانزجار .
( 2 ) . مفردات : 817 .
( 3 ) .C: بشتابد .
( 4 ) .E: درآورديم .