مراد از كتاب مبين نفس كلّيّه ، چه صوفيّه گويند عقل اوّل امّالكتابست و نفس كلّيّه كتاب مبين و نفس منطبعه در جسم « 1 » كلّ كتاب محو و اثبات ، و انسان كامل مجموعهء كتب الهى است و باعتبار روح امّالكتاب است و باعتبار قلب كتاب مبين و باعتبار نفس كتاب محو و اثبات . و إبانة : هويدا كردن و هويدا شدن ، و اوّل الصق است بمقام . و أحرف : جمع حرف ، و مراد اعيان و صور كه طارى هيولاى كلّيّهء معبّر « 2 » به نفس رحمانى مىشوند « 3 » . قال الشّيخ محيى الدّين :
كنّا حروفا عاليات لم نقل * متعلّقات فى ذرى « 4 » أعلى القلل
أنا أنت فيه و نحن أنت و أنت هو * و الكلّ فى هو هو فسل عمّن وصل
و إضمار : در دل داشتن ؛ و مراد از مضمر اسما و صفات الهى كه در تتق عزّت « 5 » پنهانند « 6 » و در مرائى و مجالى اكوان ظهور مىيابند . و تسطير : نوشتن . و در بعضى نسخ بجاى مصراع رابع « ففكرك فيك و ما تفكر » ؛ و فكر : ( بكسر ) انديشه و ( بفتح ) انديشه كردن ( از اوّل ) .
مىفرمايد : تو كتاب مبينى كه به حرفهاى او آشكارا مىشود پنهان . پس نيست هيچ حاجت مر ترا در خارجى كه خبر دهد از تو بهآنچه نوشته شده در لوح كتاب مبين . س :
مجموعهء اسرار الهى مائيم * لوح و قلم و حرف و « 7 » سياهى مائيم
هر چيز كه مقصود تو باشد اى دل * از خود بطلب كه هرچه خواهى مائيم
فتح
ازين واديست « أنا كلام اللّه النّاطق » كه حضرت مرتضى ، عليه السّلام ، فرمود « 8 » در وقتى كه لشكر معاويه به صفّين مصحفها بر سر نيزهها كردند . و شيخ محيى الدّين « 9 » گويد :
أنا القرآن و السّبع المثانى * و روح الرّوح لا روح الأوانى
فؤادى عند مشهودى مقيم * يشاهده « 10 » و عندكم لسانى
هامش
( 1 ) .C: - جسم .
( 2 ) .E: معنبر .
( 3 ) .C: مىشويد .
( 4 ) .B: درى .
( 5 ) .E: غرب .
( 6 ) .G: پنهانيد .
( 7 ) .EG: - و .
( 8 ) .AC: فرموده .
( 9 ) .C: + قدّس سرّه .
( 10 ) .C: لشاهده .