مىفرمايد : چون مشكلها پيش آيد مرا ، آشكارا كنم پنهانهاى « 1 » آن را بتأمّل . و اگر بدرخشد در محلّ پنداشتن گمانها مسألهاى پوشيده كه ننگرد آن را بينائى چشم ، پوشانيده « 2 » به امرهاى غايب ، بنهم بران انديشههاى درست . س :
چون شد دل پاك من « 3 » معارف پيشه * هرگز نكنم ز غير حقّ انديشه
تا بَبْرِبيان شدم بميدان سخن * در بحر محيط عقل دارم بيشه
معى أصمع كضبى المرهفا * ت أفرى به عن ثياب السّير
لسان كشقشقة الأريحى * أو كالحسام اليمانى الذّكر
و قلب إذا استنطقته الهمو * م أربى عليها بواهى « 4 » الدّرر
الأصمع : الرّأى العازم . و ظبة ( بضمّ ) : تيزناى شمشير ، و ظبين : جمع او ، و قال كعب :
تعاور أيمانهم بينهم * كئوس « 5 » المنايا بحدّ الظّبينا « 6 »
و مرهف ( بصيغهء مفعول ) : شمشير تنك كرده . و فرى : بريدن بر وجه اصلاح ( از ثانى ) . و سيرة : روش . و شقشقة ( بكسر شين ) : آنچه شتر مست از گلو بيرون آرد ، و إذا قيل للخطيب « 7 » « ذو شقشقة » ، فإنّما يشبّه بالفحل « 8 » . و يمان : منسوب به يمن ، و الف عوض ياء نسبت . و ذكر : آهن فولاد . و استنطاق : به سخن درآوردن . و إرباء : افزون شدن ، و يعدّى بعلى .
و البهاء : الحسن .
مىفرمايد : با من است رائى « 9 » عازم چون تيزناهاى شمشيرهاى تنك كرده كه مىبرم به آن از جامههاى روشها . مراست زبانى چون زبان « 10 » مرد فراخحلق « 11 » كه مانند شتر مست باشد « 12 » ، يا چون شمشير برّان يمنى آهن پولاد « 13 » . و مراست دلى كه چون « 14 » به سخن آورد او را اندوهها ، افزون شود بران درّهاى زيبا . س :
هامش
( 1 ) .E: - پنهانهاى .
( 2 ) .G: پوشيده .
( 3 ) .G: من پاك .
( 4 ) .C: بهاء ،G: بوادهى .
( 5 ) .E: كروس .
( 6 ) .C: الظبيبا . - - صحاح : 2417 .
( 7 ) .BE: الخطيب .
( 8 ) . همان : 1503 .
( 9 ) .AE: راى .
( 10 ) .E: - زبان .
( 11 ) .ABC: فراخحلق .
( 12 ) .E: شد .
( 13 ) .DE: اهن فولاد ،G: آهن فولاد بود و .
( 14 ) .A: - چون .