فتح
مخفى نيست كه اين دو بيت بر وفق مذهب شيعه است و اهل سنّت و جماعت برانند كه ميان على و عثمان خصومت نبوده و آنچه معاويه به على نسبت كرد « 1 » كه قتل عثمان به مشورت او بود ، اجتهاد خطاست ، بنابراين عجب كه اين نظم مرتضى باشد ، مگر بتكلّف « 2 » شديد و ارتكاب تأويل بعيد ؛ و مثل اين در شأن ابو بكر صدّيق ، رضى اللّه عنه ، « 3 » در حرف لام خواهد آمد . و دليل قوى بر آنكه ارباب اغراض فاسده براى ترويج اعراض « 4 » كاسده نسبت مدّعيات خود به حضرت مرتضى مىكنند ، آنست كه مىگويند « سبحان الّذى يعلم جذر الأصمّ » سخن آن حضرتست ، و حال آنكه اعداد صحاح كه واقع باشند « 5 » ميان دو مربع دو عدد متوالى جذر ندارند « 6 » ، مثل دو و سه كه واقعند ميان يك و چهار كه مربّعين يك و دواند ؛ چه يكى ازين دو اگر مربّع باشد ، جذر او بيشتر از يك و كمتر از دو است ، پس صحيح تنها و كسر تنها نيست و نمىتواند بود كه صحيح و كسر باشد ؛ چه مربّع صحيح و كسر صحيح تنها نيست ، و اگرنه ، واحد عدّ او كند ، پس مربّع واحد كه هم واحدست ، عدّ « 7 » صحيح و كسر كند به شكل چهاردهم از مقالهء هشتم كتاب اصول . و شكّ نيست كه « 8 » مرتضى ستايش معبود حقّ « 9 » بباطل نكند ، و التّوكّل على الأحد الصّمد « 10 » .
هامش
( 1 ) .G: كرده .
( 2 ) .AB: به تكليف .
( 3 ) .CEG: - رضى . . .
( 4 ) .E: اغراض .
( 5 ) .BE: باشد .
( 6 ) .C: ندارد .
( 7 ) .C: عدد .
( 8 ) .B: - كه .
( 9 ) .EG: به حق .
( 10 ) .CG: + و منه التوفيق و المدد .