تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح ديوان منسوب به امير المؤمنين علي بن ابي طالب ( ع ) ( فارسى ) — صفحة 364

مساهمون:

ص٣٦٤
دراية : دانستن ( از ثانى ) . مىفرمايد : قبيلهء ازد شمشير منند بر دشمنان ، همهء ايشان ، و شمشير احمدند ، آن كس كه اطاعت كردند مرو را تازىزبانان . ايشان قومىاند كه چون ناگاه كسى را بگيرند ، وفا كنند ، يا تمام كنند حقّ آن را ؛ و اگر مغلوب شوند ، سر بگريز ننهند و ندانند كه « 1 » چيست گريختن « 2 » . س :
ياران منند اهل شمشير همه * مايل به خدا و از جهان سير همه معنى گريختن ندانند كه چيست * باشند بروز حرب چون شير همه قوم لبوسهم فى كلّ معترك * بيض رقاق و داوديّة سلب البيض فوق رءوس تحتها اليلب * و فى الأنامل سمر الخطّ و القضب البيض تضحك و الآجال تنتحب * و السّمر ترعف و الأرواح تنتهب
لبوس : آنچه پوشند . و اعتراك : انبوهى كردن ؛ و معترك : جنگ‌گاه . و أبيض : شمشير ، و بيض ( بكسر باء ) : جمع او . و رقيق : شمشير تنك ، و رقاق : جمع او « 3 » . و داود : پيغمبرى كه قاتل جالوت بود و زره « 4 » اختراع فرمود ؛ و داوديّة : زره . و السّلب : الثّوب المسلوب . و بيض ( بفتح باء « 5 » ) : خود كه بر سر نهند . و اليلب : الدّروع اليمانيّة ، كانت « 6 » تتّخذ من الجلود يخرز بعضها إلى بعض . « 7 » و سمر ( بضمّ سين ) : جمع أسمر . و قضب : بضمّ قاف و ضاد معجمه ، نه بفتح و صاد مهمله ؛ چه برين تقدير مجرور باشد و جرّ او ملايم ساير قوافى نيست . و ضحك : خنديدن ( از رابع ) . و الأجل : المدّة المضروبة لحياة الإنسان . « 8 » و انتحاب : گريستن . و رعاف : آمدن خون از بينى ؛ و رعف : از پيش رفتن ( هر دو از اوّل ) ؛ و قال الجوهرىّ : يقال : رماح رواعف ، لما يقطر منها الدّم ، أو لتقدّمها فى الطّعن « 9 » . و روح : جان . و انتهاب : غارت
هامش
( 1 ) .C: - كه . ( 2 ) .G: - گريختن . ( 3 ) .B: - و رقيق . . . ( 4 ) .C: ذره . ( 5 ) .C: - باء . ( 6 ) .E: - كانت . ( 7 ) . همان : 240 . ( 8 ) . مفردات : 65 . ( 9 ) . صحاح : 1366 .