منكوب « 1 » ساختند و شب درآمد و همچنان حرب مىكردند تا روز . و مرتضى دران شب پانصد و بيست و سه كس بدست مبارك خود بكشت و آن شب را « ليلة الهرير » خوانند « 2 » و « هرير » آواز سگ است . و چون علم آفتاب ظاهر شد ، لشكر شام عزيمت هزيمت كردند و معاويه مضطرب شد و عمرو بن « 3 » عاص امر كرد كه مصحفها بر سر نيزهها كردند و گفتند : « اى مردم ، ما شما را بكتاب خدا مىخوانيم . » و صلح شد . و حضرت مرتضى « 4 » دران شب اين قطعه فرمود .
مدح اصحاب ظفرآئين در حرب صفّين
يا أيّها السّائل عن أصحابى * إن كنت تبغى خبر الصّواب
أنبئك عنهم غير ما تكذاب * بأنّهم أوعية الكتاب
صبر لدى الهيجاء و الضّراب * فسل بذاك معشر الأحزاب
خبر : آنچه محتمل صدق و كذب باشد . و إنباء : خبر دادن . و ما زايد . و تكذاب ( بفتح ) :
دروغ گفتن . و صبر ( بضمّ صاد ) : جمع « 5 » صبور .
مىفرمايد : اى پرسنده « 6 » از ياران من ، اگر هستى تو كه مىجوئى خبر راست ، خبر دهم ترا ازيشان بىدروغ گفتنى ، بهآنكه ايشان ظرفهاى قرآن و حفّاظ آنند . صابرانند نزد كارزار و شمشير زدن ، پس بپرس به آن جماعت گروهها را . س :
هستند جماعتى كه ياران منند * مستغرق بحر فضل و احسان منند
در محفل دين بحفظ قرآن كوشند * در معركهء نبرد قربان منند
و ابن اعثم گويد : اين شعر معقل بن قيس رياحى « 7 » است كه در حرب صفّين گفته . « 8 »
هامش
( 1 ) .C: منكوب و مغلوب .
( 2 ) .E: خواندند .
( 3 ) .BCG: - بن .
( 4 ) .D: + رضى اللّه عنه كرم اللّه وجهه ،E: ناظم عليه السّلام .
( 5 ) .CG: صبر .
( 6 ) .CG: + من .
( 7 ) .C: رباحى .
( 8 ) .B: - و ابن اعثم . . . - - فتوح 3 : 147 .