خسيس . و چون درويش شوى ، پس دوا كن درويشى خود را به بىنيازى از هر چركنى چون پوست صاحبگر . پس بحقّ خدا « 1 » كه هرآينه بازمىگردد به تو روزى تو همهء آن ، اگر باشد دور تر از محلّ ستاره . س :
اى آنكه ز فيض عام روزى خوارى * زنهار مكش ز بهر « 2 » روزى خوارى
روزى تو مىرسد بهر وجه كه هست * گر صاحب احترامى و گر خوارى
اظهار صبر بر حوادث زمان براى دفع شماتت دشمنان
فإن تسألينى كيف أنت فإنّنى * صبور على ريب الزّمان صليب
حريص على أن لا ترى بى كآبة * فيشمت عاد أو يساء حبيب
كيف : براى استفهام از حال ، أى على أىّ حال أنت . و ريب الزّمان : سختى روزگار . و صلابة : سخت بودن « 3 » . و الحرص : فرط الإرادة . « 4 » و كآبة : سوء الحال و الانكسار من الحزن . « 5 » و الشّماتة : الفرح ببليّة العدوّ ، يقال : شمت به « 6 » يشمت « 7 » ( من الثّانى ) . و العادى « 8 » : العدوّ . و حبيب : دوست داشته . و از نهج البلاغه « 9 » فهم مىشود كه اين دو بيت نظم يكى از بنى سليم است و حضرت مرتضى در اثناى كلام خويش آورده .
مىفرمايد : پس اگر پرسى مرا كه چگونهاى تو ، پس به درستى كه من صبورم بر سختى روزگار ، مردىام بهغايت سخت ؛ حريصم بر آنكه ديده نشود به من بدحالى ، پس شادى كند دشمنى يا غمگين كرده شود دوستى . س :
گاهى كه خلل به كار من يابد راه * كوشم كه كسى از آن « 10 » نگردد آگاه
ترسم كه از آن دشمن من « 11 » شاد شود * يا دوست ملالتى بيابد ناگاه
هامش
( 1 ) .A: خداى .
( 2 ) .C: براى .
( 3 ) .A: شدن .
( 4 ) . مفردات : 227 .
( 5 ) . صحاح : 207 .
( 6 ) .A: - شمت به .
( 7 ) . همان : 255 .
( 8 ) .G: العاد .
( 9 ) . نهج البلاغه : نامهء 37 .
( 10 ) .B: از آن كسى .
( 11 ) .E: - من .