و هو الخفاء . و تجنّب : به يكسو « 1 » شدن . و صالح صفت « عمل » محذوف . و خوف « 2 » مفعول له بادر . و الغوالب صفت « الخواطر » محذوف . و خطور : درآمدن انديشه بدل .
مىفرمايد : پيشدستى كن هوا و هوس خود را ، چون آهنگ كنى بعملى صالح « 3 » ، از ترس خواطر « 4 » غلبهكننده كه مىآيند و غالب مىشوند . و چون آهنگ كنى به بدى ، پلك « 5 » چشم برهم نه براى آن و دورى جوى « 6 » از كارى كه دورى جسته شود از آن . س :
چون نيّت خير در دلت يابد راه * بشتاب كه شيطان نزند ره ناگاه
از نيّت شر روى « 7 » بگردان و بگو * لا حولَ و لا قوّةَ إلّا باللّه
و اخفض جناحك للصّديق و كن له * كأب على أولاده يتحدّب
و الضّيف أكرم ما استطعت جواره * حتّى يعدّك وارثا يتنسّب
و اجعل صديقك من إذا آخيته * حفظ الإخاء و كان دونك يضرب
الخفض : ضدّ الرّفع ( از ثانى ) ؛ و جناح : بال مرغ ؛ و المراد من « خفض الجناح » تليين « 8 » الجانب ، مستعار من خفض الطّائر جناحه ، إذا أراد أن ينحطّ . و ولد : فرزند . و تحدّب :
مهربانى كردن . و ضيف : مهمان . و استطاعة : توانستن . و جوار ( بكسر ) : همسايه بودن . و عدّ : شمردن ( از اوّل ) . و وراثة : ميراث يافتن ( از سادس ) . و تنسّب : دعوى خويشى كردن .
و « الأعداء » محذوف مفعول يضرب ، و در بعضى نسخ « يضرب » بصيغهء مجهول ، پس واو و كان حالى باشد .
مىفرمايد : نيازمندى كن براى دوست و باش مرو را چون پدرى كه مهربانى « 9 » كند بر فرزندان خود . و مهمان را گرامى دار ، مادام « 10 » كه توانى همسايهء او بودن ، تا شمارد ترا ميراث برندهاى كه دعوى خويشى كند . و گردان دوست خود آن كس را كه چون برادرى
هامش
( 1 ) .E: يكسو .
( 2 ) .B: - خوف .
( 3 ) .D: صالحى .
( 4 ) .G: خاطر .
( 5 ) .A: بلكه .
( 6 ) .G: جو .
( 7 ) .E: رو .
( 8 ) .G: تلين .
( 9 ) .E: مهمانى .
( 10 ) .D: مادامى .