شرح
( 366 ) . ممتلى : پر و آكنده ( غياث اللغات ) .
( 367 ) . منضجر : به معنى دلتنگ ، از كلمات ساختگى است زيرا ضجر به باب انفعال نرفته و به همين معنى در باب تفعّل استعمال شده است . منزجر : بازماننده ، بازايستنده ( غياث ، آنندراج ) .
( 368 ) . جملهء مشخص شده عين عبارت عبد الرزاق كاشى است در شرح منازل السائرين .
( 369 ) . حديث ياد شده در منابع به صورت ذيل روايت شده : « اللهم اغفر لي و ارحمني و ألحقني بالرفيق الأعلى » . صحيح بخارى : مرضى 19 ، فضائل الصحابة 5 ، مغازى 83 ، 84 . رقاق 42 ، دعوات 28 . صحيح مسلم : سلام 46 ، فضائل الصحابة 85 ، 87 . صحيح ترمذى : دعوات 76 . سنن ابن ماجه : جنائز 64 . الموطّا : جنائز 46 ، 47 ، مسند احمد بن حنبل 6 : 45 ، 48 ، 74 ، 89 . . . ( معجم المفهرس الالفاظ الحديث النبوى 2 / 284 ) .
( 370 ) . متأنّف در لغت به معناى آرزومند ، زن باردار ، دلتنگ و ضجر آمده ( لغتنامه ) ولى هيچ يك مناسب نيست بلكه آن به معناى اسم فاعل از انفت استعمال شده ، يعنى عار و ننگدارنده .
( 371 ) . بين برافراخت به معناى افراشتن و برافروختن به معناى آتش زدن ، جناس مضارع و لاحق برقرار است .
( 372 ) . اوديه جمع وادى و در اينجا به معناى درّهء ميان دو كوه است ، استعاره است از فنا . و عقبه كه استعاره است از محبّت ، و سيل كه استعاره است از آثار تجليات افعال و صفات ذات ، استعاره ترشيحيّه محسوب مىشوند .
( 373 ) . مستعلى : غلبهكننده و مسلط ( لغتنامه ) .
( 374 ) . ابتلال : تر شدن از ريشه بلل .
( 375 ) . انحدار : به نشيب فرود آمدن .
( 376 ) . هواجس جمع هاجس : بر دل گذرنده ( منتهى الارب ) .
( 377 ) . ولوع : حريص و آزمند گرديدن . ولع به ولعا ولوعا بالفتح حريص و آزمند گرديد به آن ( منتهى الارب و معجم متن اللغه ) .
( 378 ) . خبايا جمع خبىء : پنهان كرده و پنهانى ( منتهى الارب ) .
( 379 ) . سمات جمع سمة : نشان . مقصود عالم اعتبار كه جز نشان و نام ، چيزى نيست .
( 380 ) . نفاست : بخل ورزيدن . نفس نفسا و نفاسة بخيلى كرد به آن از عزيزى ( منتهى الارب ) .