تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تسنيم المقربين ( شرح منازل السائرين خواجه عبدالله انصارى ) ( فارسى ) — صفحة 555

مساهمون:

ص٥٥٥
شرح
( 381 ) . شديد النّفار : سخت نفور و رمنده . ( 382 ) . بين حبّ به معناى دانه و بذر ، و حبّ به معناى دوستى ، جناس ناقص يا محرّف وجود دارد . تركيب « حبّ حبّ » اضافه تشبيهى است . ( 383 ) . حافات جمع حافة : كناره‌هاى رود ( مهذب الاسماء به نقل از لغت‌نامه ) . ( 384 ) . بين منغّص به معناى تيره و كدر و منقص ، جناس لفظى وجود دارد . ( 385 ) . معزّى : اسم فاعل از عزّى يعزّى تعزية ، به معناى به صبر فرمودن است مصيبت‌زده را . در اينجا به معناى پنددهنده است . ( 386 ) . سدّه : درگاه و ساحت و خانه ( منتهى الارب ) ، پيشگاه و آستانه خانه ( لغت‌نامه ) . ( 387 ) . قريب به مضمون بيت ذيل از حافظ عليه الرحمة :ميان عاشق و معشوق هيچ حايل نيست * تو خود حجاب خودى حافظ از ميان برخيز( 388 ) . معاطب : جمع معطبة مصدر ميمى از عطب يعطب : هلاك گرديدن . ( 389 ) . سآمت : به ستوه آمدن ( غياث اللغات ، منتهى الارب ) . ( 390 ) . توقان : آرزومندى و اشتياق . تاق اليه توقا و تئوقا و تياقة و توقانا : آرزومند وى شد ( منتهى الارب ) . ( 391 ) . مثاور اسم فاعل مثاورة : برجهيدن با كسى . و در اينجا به معناى غلبه‌كننده است . ( 392 ) . ره‌پوى وى مىآيد ، يعنى به سوى وى مىآيد . ( 393 ) . با كوره و نوباه : ميوهء نوبر . ( 394 ) . غليل : تشنگى يا سوزش آن و سوزش شكم ، و تشنه و سوختهء تشنگى و كينه و دشمنى . ( 395 ) . غمام : ابر ، سحاب . « غمام علّت » اضافه تشبيهى است . ( 396 ) . جمله ياد شده برگرفته است از حديث شريف نبوى : . . . التجافي عن دار الغرور و الإنابة إلى دار الخلود » . اين حديث را ابن جرير و عبد الرزاق و ابن ابى حاتم تخريج كرده و ابن كثير در تفسير ( 3 / 349 ) آن را با اسانيدش نقل كرده است . ( 397 ) . إفاقه : به صحّت روى آوردن ( منتهى الارب ) . ( 398 ) . مرحوم فروزانفر اين حديث را فقط از معارف بهاء ولد نقل مىكند و عبارت آن را چنين