كَرِيمٌ
« 1 » به فتح لام بايد خواند كه از قرائات « 2 » شايع است و الّا فتنهء عظيم خيزد 399 .
الدهش بهتة تأخذ « 3 » العبد إذا فجأه ما يغلب عقله أو صبره ، أو علمه .
دهش حيرتى « 4 » است كه بر دل طارى شود وقتى كه به يكباره فجأة امرى « 5 » عظيم مشاهده كند ؛ كه عقل وى مبهوت گردد ، چون شهود جلوهاى كه عقل را بربايد و از « 6 » ادراكش « 7 » معزول سازد ؛ و يا بر صبر غالب شود ؛ « 8 » همچون محبّتى كه دل را فروگيرد و به مرتبهء عشق رسد ؛ و يا بر علم غالب شود ، همچون تعرّف الهى به نوعى از جلوههاى لطفى كه بنده را بر طلب معرفت دلير سازد .
و « 9 » در حديث قدسى وارد است كه : « 10 » « تعرّفت إليهم حتّى « 11 » عرفوني » يعنى خود را به آشنايى فرا نمودم به ايشان تا مرا بشناختند .
و هو على ثلاث درجات :
و دهش بر سه درجه است :
الدرجة الاولى : دهشة المريد عند صولة « 12 » الحال على علمه ،
درجهء اول ، دهشت مريد است در وقت غلبه و « 13 » حملهء حال بر علم ، و مغلوب شدن علم . مثلا حال مقتضى طلب « 14 » ديدار و سماع كلام پروردگار ، و جسارت دعوى عاشقى و رعايت شيوههاى محبّى و محبوبى است . و علم طالب ادب و حرمت و رعايت عظمت و كبرياى حق « 15 » . چون « 16 » اقتضاى حال ظهور كرد و غالب گشت ، « 17 » اقتضاى علم مغلوب و نامعمول ماند .
و الوجد على طاقته ،
هامش
( 1 ) . يوسف / 31 .
( 2 ) . ج : قرائت . ع : قرات .
( 3 ) . ع : يأخذ .
( 4 ) . ج : جرتيست .
( 5 ) . ع : امر .
( 6 ) . ع : - از .
( 7 ) . ع : + را .
( 8 ) . ج : + و .
( 9 ) . ع : - و .
( 10 ) . ع : - كه .
( 11 ) . ج : فبي .
( 12 ) . ع : صوله .
( 13 ) . ج : - و .
( 14 ) . ج : + و .
( 15 ) . ج : - حق .
( 16 ) . ج : + حق .
( 17 ) . ع : شد .