درجهء اول ، غناى قلب است باللّه « 1 » ؛ و آن بىنيازى است از جميع اسباب ؛ چه تعلق به آن « 2 » فقر « 3 » و احتياج است بدان « 4 » نه « 5 » غنا . و جهّال « 6 » را توانگرى « 7 » به مال و اسباب است ؛ « 8 » و باز بستگى به آن عين نيازمندى و فقر است . و حديث صحيح « 9 » « القناعة « 10 » كنز لا يفنى » 322 اشارت به اين غنا است .
و مسالمته الحكم « 11 » ،
مسالمهء حكم عبارت از تسليم حكم « 12 » قضا و قدر است ، و رضا به قسمت ازلى .
و خلاصه من الخصومة .
و سلامت « 13 » از سبب ، و رضا به قسمت ازلى مستلزم خلاص شدن است از خصومت « 14 » خلق .
و « 15 » الدّرجة الثانية : غنى النّفس ؛ و هو استقامتها على المرغوب ،
همانا از نفس اينجا نفس مطمئنّه مراد است ، و از قلب در درجهء اول نفس لوّامه . « 16 » و نفس امّاره « 17 » را كه مخصوص اهل هوا و غفلت است از مبحث خارج داشته . « 18 » و غناى اين دو نفس را در اين دو درجه بيان فرموده . استقامت بر مرغوب ، مداومت بر « 19 » اعمال صالحه ، و اخلاق حميده ، و احوال مرضيه است .
و سلامتها من « 20 » المسخوط ،
و سالم بودن از مسخوط ؛ 323 يعنى از اعمال سيّئه و اخلاق ذميمه و احوال فاسده . و در بعضى نسخ « و سلامتها من الحظوظ » واقع است .
هامش
( 1 ) . ج : با الله .
( 2 ) . ج : اسباب .
( 3 ) . ج : - فقر و .
( 4 ) . ج : به آن .
( 5 ) . ع : + در .
( 6 ) . ج : جهان .
( 7 ) . ع : تونگرى .
( 8 ) . ع : - است .
( 9 ) . ع : + است كه .
( 10 ) . ج : القناعته .
( 11 ) . ع : - الحكم .
( 12 ) . ع : به .
( 13 ) . ج : - و سلامت از سبب و رضا به قسمت ازلى .
( 14 ) . ج : + از خصومت .
( 15 ) . ع : - و .
( 16 ) . ع : اماره .
( 17 ) . ع : لوامه .
( 18 ) . ع : + اند .
( 19 ) . ع : - بر .
( 20 ) . ع : عن .