حضرت مصطفى « 1 » صلّى اللّه عليه و سلّم در اين باب شنوده باشى « 2 » كه با كافران و مشركان چه مخالفتها كرد ، و چند ايذا و ضرر از ايشان كشيد كه هيچ پيغمبرى آن نكشيد ، و عاقبت همه مخذول و مقتول گشتند و وى مظفر و منصور « 3 » و مقبول شد . « 4 »
و يستطاع هذا بثلاثة أشياء :
و توانايى و قدرت بر اين درجه به سه چيز ميسّر است : « 5 » بطيب العود ، و حسن الإسلام ، و قوّة الصّبر .
يكى به طهارت اصل ، و پاكى فطرت ، و بلندى همت ، و كمال محبّت ، تا به رضاى حق خورسند بود ؛ و از محنت و ايذاى خلق نترسد ، و به تلف مال و جان و تن روى نگرداند .
ديگر حسن اسلام و كمال ايمان ، تا به قبول حق و انكار باطل ، رضاى حق بر رضاى « 6 » خلق برگزيند . ديگر قوّت صبر تا بر ايذا و مكر « 7 » و كيد ايشان صبور باشد .
الدرجة الثالثة : إيثار إيثار اللّه تعالى ؛
درجهء سيم ، ايثار « 8 » ايثار حق است كه خود را در ايثار اختيارى نداند و كار به حق باز گذارد .
- فإنّ الخوض فى الإيثار دعوى فى الملك - ثمّ ترك شهود رؤيتك إيثار اللّه تعالى « 9 » ، ثمّ غيبتك عن التّرك .
به درستى كه خوض در ايثار ، دعوى ملك است ؛ و اين علّت است . و اين به يكى از دو صورت است :
يا آن است كه تمام ترك ايثار « 10 » كند و كار به « 11 » حق باز گذارد ؛ يا آنكه ايثار كند و فعل خود را منّتى از حق داند ، و خود را در ميان نبيند . بعد از آن از علت آنكه ايثار خود را ايثار حق ديده است بيرون آيد ؛ يعنى اين شهود را از خود نداند . بعد از آن از اين ترك نيز
هامش
( 1 ) . ع : ص .
( 2 ) . ج : شنودهاى .
( 3 ) . ع : - و منصور .
( 4 ) . ع : گشت .
( 5 ) . ع : گردد .
( 6 ) . ج : برضاى .
( 7 ) . ع : كيد و مكر .
( 8 ) . ع : - ايثار .
( 9 ) . ج : - تعالى .
( 10 ) . ج : - ايثار .
( 11 ) . ج : - به .