و « 1 » امّا در طريقت اين « 2 » ايثار « 3 » فى نفسه خلقى پسنديده است ، اگر به طوع و رغبت باشد ؛ زيرا كه خلق محمود آن است كه ملكهء راسخ باشد « 4 » در نفس كه بىكلفت « 5 » و محنت بود ، بلكه « 6 » با لذّت و سهولت « 7 » ، افعال پسنديده از نفس صادر شود . و ايثار بدين « 8 » صفت در شريعت و طريقت و حقيقت ، پسنديده است ؛ كه در كتاب و سنّت ممدوح است ، و بر السنة و افواه خاص و عام « 9 » ، محمود . و تبرّا « 10 » و تنزّه از ملك مستعار ، امّا اگر به كره نفس باشد هم « 11 » در شريعت پسنديده است و هم « 12 » در طريقت صحيح و مقبول « 13 » . امّا شحّ غير مطاع و هواى غير متبع 275 در مرتبهء حسن و مقام تحسين نيست . « 14 »
قال اللّه تعالى :
وَ مَنْ يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ *
« 15 » .
و در حديث از شحّ مطاع و هواى متبع تهديد وارد است . « 16 »
و هو على ثلاث درجات : « 17 »
و ايثار بر سه درجه است :
الدرجة الأولى : أن تؤثر « 18 » الخلق على نفسك فيما لا يحرّم عليك دينا ،
درجهء اوّل ، آن است كه برگزينى خلق را به اموال و اكساب و ساير منافع بر نفس در چيزى « 19 » كه از روى ديانت و شريعت بر تو حرام نباشد ايثار آن ، چنان كه نفقهء عيال بر تو فرض است ، بازنگيرى و به ايثار صرف نكنى بىرضاى ايشان . يا چيزى كه در شريعت حرام باشد بذل نكنى .
هامش
( 1 ) . ع : - و .
( 2 ) . ج : - در طريقت اين .
( 3 ) . ج : اثر ايثار .
( 4 ) . ج : نباشد .
( 5 ) . ج : تكلّف .
( 6 ) . ج : بلك .
( 7 ) . ج و ع : ( لذّات و شهوات ) با توجه به شرح كاشانى تصحيح شد .
( 8 ) . ع : به اين .
( 9 ) . ج : خواص و عوام .
( 10 ) . ج : به تيرى .
( 11 ) . ج : - هم .
( 12 ) . ج : - هم .
( 13 ) . ج : - و مقبول .
( 14 ) . ج : + و مقبول .
( 15 ) . الجاثية / 9 .
( 16 ) . ع : + اما در مرتبه حسن و مقام تحسين نيست .
( 17 ) . در نسخهء ج بعد از ( و هو على ثلاث درجات ) بدون ترجمه بقيه متن آمده است و بعدا به ترجمهء آن پرداختهاند ولى در نسخه ع بعد از عبارت ( و هو على ثلاث درجات ) طبق معمول نسخه ، ترجمه آن آمده سپس باقى متن و ترجمه .
( 18 ) . ع : يؤثر .
( 19 ) . ع : خيرى .