بود ايثار كند .
و « 1 » بعضى تعظيم حقوق را چنين تفصيل كردهاند كه « 2 » :
حقوق حقّ تعالى از آن جهت سبب ايثار است كه ايثار « 3 » سبب زيادتى « 4 » فراغت « 5 » و توجه به جناب حق است . و امّا حقوق خلق از آن جهت كه ايجاب حقوق ايشان نيز از حق است ، و ايثار بر ايشان يا اداى واجب است يا رعايت مندوب و مستحب .
و امّا حقوق نفس از آن جهت كه اكتساب فضائل و اجتناب از رذايل ، از « 6 » حقوق نفس است . و ايثار از فاضلترين فضائل است ، و شحّ و « 7 » بخل از قبيحترين « 8 » رذايل ؛ پس تعظيم حقوق مستلزم مقت شحّ و بخل ، و « 9 » رغبت در مكارم اخلاق بود . و اين هر سه ، سبب قدرت « 10 » بر ايثار است « 11 » .
و الدّرجة الثانية : إيثار « 12 » رضا اللّه تعالى على « 13 » رضا غيره ؛
درجهء دوم ، رضاى حق تعالى را برگزيدن است بر رضاى غير وى ؛ اگرچه همه « 14 » خلق عالم از وى رنجور شوند و ناخشنود گردند و محنت و بلا روى به وى نهد ، از رضاجويى حق روى نگرداند ؛ كه حق تعالى عاقبت « 15 » همه را « 16 » مسلّم و منقاد وى گرداند .
و إن عظمت فيه المحن و ثقلت به المؤن ، و ضعف عنه الطّول و البدن .
هرچند « 17 » در اين ايثار رضاى حق ، محنت و بلا روى به وى آرد ، و مال و جان در سر آن شود ، و مئونت گران و خرج بسيار بر وى افتد ، - چنان كه در جهاد و حجّ و ضيافت - و اگرچه گشادگى مال و قوّت بدن وى به عجز و ضعف درآيد و طاقت طاق شود ، از رضاجويى حق « 18 » روى نگرداند ؛ چنان كه انبيا عليهم السّلام با همهء عالم مخالفت كردند ؛ و اخبار
هامش
( 1 ) . ج : - و .
( 2 ) . ج : امّا .
( 3 ) . ج : - ايثار .
( 4 ) . ج : + و .
( 5 ) . ج : فراقت .
( 6 ) . ع : - از .
( 7 ) . ج : - و .
( 8 ) . ج : اقبيح .
( 9 ) . ج : - و .
( 10 ) . ع : + است .
( 11 ) . ع : - است .
( 12 ) . ع : - ايثار .
( 13 ) . ع : عن .
( 14 ) . ع : - همه .
( 15 ) . ج : - عاقبت .
( 16 ) . ع : - را .
( 17 ) . ج : چه .
( 18 ) . ج : - حق .