سير پيش و پس ننگرد و همّت و خاطر خود را در خطوه 211 و قدم خود با حق جمع دارد ، تا از حق چه « 1 » آيد ؛ و ترك اختيار كند و حاضر وقت باشد كه « الصوفي لا يجاوز همّه قدمه » 212 و « 2 »
ما زاغَ الْبَصَرُ وَ ما طَغى
« 3 » اشارت به اين است .
ثمّ أن يغيب عن خطوة « 4 » بالصّفاء من رسمه ،
بعد از آن غايب شود از قدم و سير خود ، به آنكه آن را اثر جذب حقّ و نشان سوابق « 5 » عنايت ازلى داند ، و از كدورت رسم اعمال و احوال خود پاك و « 6 » صاف گردد .
ثمّ أن يذهب عن شهود صفوه .
باز از حاضر شدن از حصول صفاى رسم ، ذاهل « 7 » و غايب بود ؛ كه اين نيز اثر رسم نفس بود . در هر كار كه خوشامد نفس درآمد ، منغّص و منقّص « 8 » شد .
فصل
صورت رعايت در « بدايات » انقياد احكام شرع است « 9 » . و در « ابواب » تمرّن قواى بدنى و نفسانى . و در « معاملات » توفير اعمال به تحقير آن . و در « اخلاق » رعايت تخلّقات . و در « اصول » رعايت قصد « 10 » و عزم از فتور . « 11 » و در « اوديه » محافظت عقل از حكم به « 12 » قياس .
و در « احوال » رعايت و هب و حذر از كسب . و در « ولايات » رعايت وقت به صفاى آن از « 13 » رسم . و در « حقايق » رعايت مشاهده از شهود مشاهد . و در « نهايات » رعايت ازليّت حق به حق در ازل آزال كه به غير از وى هيچ چيز نبود .
باب المراقبة
قال اللّه تعالى :
لا يَرْقُبُونَ فِي مُؤْمِنٍ إِلًّا وَ لا ذِمَّةً
« 14 »
هامش
( 1 ) . ع : - چه .
( 2 ) . ج : - و .
( 3 ) . النجم / 17 .
( 4 ) . ع و ج : خطوة .
( 5 ) . ج : سوايق .
( 6 ) . ع : - پاك و .
( 7 ) . ج : داهل .
( 8 ) . ج : منفص و مقبض .
( 9 ) . ع : - است .
( 10 ) . ع : - قصد و .
( 11 ) . ع : ستور .
( 12 ) . ج : - به .
( 13 ) . ج : - آن از .
( 14 ) . التوبة / 10 .