نوشته بود كه بعضى اخوان را در بعضى امور دنيويه ، اندك قصورى روى نموده براى قلّت توجه ! چنين داند كه خداى عزّ و جلّ در وجود آدمى زاويهاى آفريده براى اشغال معيشت و دنيا كه جز چنان اشغال را نگنجاند ، اگر به آن مشغول است مشغول است و الّا فارغ است همچون محلّى كه در خانه نامزد مستراح كنند و به هيئت مستراح سازند كه آن جز اسقاط فضلات را نشايد اگر در آن استعمال نكنند به چيزى ديگر استعمال نتوان كرد و معطّل باشد ، اگر سالك آن محل او كه براى چنان اشغال مخلوق شده در آن استعمال كند حرجى نيست ، بلكه داخل است در تمامى شكر كه عبارت است از « صرف العبد جميع ما انعم اللّه عليه فيما خلق لاجله » اگر تأسّف بر حال اخوان از اين حيثيّت دارد كه چرا آن قوّهء ايشان كه در اينش مصروف مىبايد شد معطل است ، تأسفى است به محل ، و اگر تأسّف ازآنروى دارد كه قصور در كار دنياى ايشان واقع شده ، خاطر از اين باب جمع دارد كه رزق بر خداى است عزّ و جلّ و مؤمن را انديشه حال بازگشت و مستقر چندان افتاده كه تفاوت بيشوكم و سود و زيان و نقصان عاجل درنمىيابد
وَ اللَّهُ يَهْدِي مَنْ يَشاءُ إِلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ
. « 1 »
* * * بسم اللّه الرّحمن الرّحيم
مكتوب 276 - [ تنپروران ، گِل را تربيت كنند ]
من عبد اللّه قطب الى وليّى المشتاق اليه الامير ركن الملّة و الدّين حسن .
آنچه پيداى حس است ، پنهان عقل است ؛ و آنچه پنهان حس است ، پيداى عقل است ، از حس برآى و در عقل درآى ، و زينهار در اين پايه مپاى ، اى وليّم ! به خدا كه پيروان هوا و معرضان از خدا بر خود ستم كردهاند ، اگرچه پندارند كه حقّى با خود
هامش
( 1 ) . سوره بقره ، آيه 213 « خدا هركه را بخواهد به راه راست هدايت مىكند » .