تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مرآت الافراد ( فارسى ) — صفحة 331

مساهمون:

ص٣٣١
( 699 ) مقام : عبارت از منزلت و مرتبتى است كه بنده به واسطهء آداب خاصى بدان رسد و از طريق تحمل سختى و مشقت بدان نائل گردد . ( فرهنگ لغات عرفانى ) ( 700 ) احرام : عبارت از اين است كه زائرين خانهء خدا از محل معينى كه ميقات باشد قصد و نيت انجام فرائض حج كنند و لباس مخصوص ( دو تكه پارچه ، يكى را به عنوان لنگ و ديگر را بر شانه مىاندازند ) بر تن كنند و بسيارى از مباحات در خارج از حرم بر آنها حرام شود . ( فرهنگ لغات عرفانى ) ( 701 ) قرآن : النمل ، بخشى از آيهء 34 . ( 702 ) حديث نبوى . در كشف الخفاء ، ج 2 ، ص 15 ، به صورت « التعظيم لأمر اللّه ، و الشفقة على خلق اللّه . . . » و « الشفقة على خلق اللّه تعظيم لأمر اللّه - و فى لفظ لوجه اللّه » ضبط شده است . در بستان السياحة ، ص 394 ، به صورت « التعظيم لامر اللّه » ديده مىشود . در تذكرة الاولياء ، باب چهاردهم ، ج 1 ، ص 132 ، به صورت « التعظيم لامر اللّه ، الشفقة على خلق اللّه » آمده است . حافظ ابو نعيم اصفهانى در حلية الاولياء ، ج 1 ، ص 23 ، مىگويد در محاوره‌اى كه ميان ابو الحسن فرغانى و شبلى بوده است ، ابو الحسن فرغانى مىپرسد كه : أحسن من هذا ما التصوف ؟ و شبلى مىگويد : تعظيم امر اللّه و شفقة على عباد اللّه . » ( 703 ) خزينه - خزانه : جائى كه اموال و نقود را در آن نگاهدارى كنند ؛ گنج‌خانه ، گنجينه‌خانه . ( فرهنگ معين ، زير واژهء خزانه . ) ( 704 ) اقطاب ( جمع قطب ) : كسى است كه اهل حل و عقد بوده و از اولياء اللّه است و در هر زمانى مورد نظر خداست كه طلسم اعظم به دو عنايت فرمايد و قطب در عالم وجود به منزلت روح است در بدن . قطب غير از غوث است و قطب را از آن جهت قطب گويند كه مدار جهان وجود بر آنست . قطب از مردان خداست كه ارشاد و هدايت خلق به دو واگذار شده است و مدار متصرفات او از عرش تا فرش است . ( فرهنگ لغات عرفانى ) ( 705 ) شاهرخ : ر . ك . تعليق ( 596 ) . ( 706 ) محمّد بايسنقر : سلطان ميرزا محمّد بن بايسنقر كه در حدود پنج سال بر عراق و فارس حكومت كرد و در سال 855 كشته شد . ر . ك . احسن التواريخ ، ص 730 . ( 707 ) اشاره به حملهء ميرزا محمد سلطان ( پسر بايسنقر ) به اصفهان ( سال 849 هجرى قمرى ) و آگاهى شاهرخ بن تيمور از اين واقعه و حركت شاهرخ جهت مبارزه با وى به طرف فارس و فرار كردن ميرزا محمّد بن بايسنقر به لرستان . ر . ك . احسن التواريخ ، ص 257 . ( 708 ) اتفاق جماعت عزيزان آذربايجان : ظاهرا اشاره به قدرت يافتن قراقويونلوها است كه سرانجام اولادان شاهرخ ميرزا پيروز شدند و حتى جهانشاه بعدا هرات را فتح نمود . ( 709 ) مأخذ اينكه سليمان ( ع ) پانصد سال انتظار خواهد كشيد تا به بهشت رود را نتوانستم بيابم . ر . ك . تعليق ( 579 ) . ( 710 ) جلال الدين محمّد بلخى در اين مضمون مىفرمايد :
با كريمى گر كنى احسان ، سزد ، * هر يكى را او عوض هفتصد دهد .
مثنوى كلاله خاور ، دفتر سوم ، ص 184 ، سطر 39 . ( 711 ) ختا ، خطا : به « چين شمالى » اطلاق مىشده و آن مسكن قبائل ترك بوده است . ( فرهنگ معين ، اعلام )