به جاى « تعالى » ، « عزّ و جلّ » ديده مىشود . در كشف الخفاء ، ج 1 ، ص 287 ، و كنوز الحقائق ، ص 27 ، و در شهاب الاخبار ، باب هفتم ، ص 126 به نقل از ابو الدرداء به صورت « انّ اللّه يحبّ كلّ قلب حزين » آمده است . در جامع الصغير ، ج 1 ، ص 59 و ص 75 و اسرار التوحيد ، ص 303 ، به صورت « انّ اللّه تعالى يحبّ كل قلب حزين » و در كنوز الحقائق ، ص 27 ، به صورت « ان اللّه يحبّ القلب الحزين » آورده شده است .
( 689 ) آية الكرسى : قرآن ، البقره ، 255 .
( 690 ) قرآن : آل عمران ، بخشى از آيهء 18 .
( 691 ) سورهء النجم : سورهء النجم ، پنجاه و سومين سوره از سورههاى قرآن كريم است كه در مكهء مكرمه نازل شده است .
( 692 ) قرآن : الأسرى ، 1 .
( 693 ) براق : نام مركبى است كه حضرت محمّد ( ص ) در شب معراج سوار بر آن شد و به آسمان صعود نمود .
( 694 ) قاب قوسين : قرآن ، النجم ، بخشى از آيهء 9 ، ( مقدار و اندازهء دو كمان ) . در اصطلاح لغوى ، مبين كمال قرب و نزديكى حضرت رسول ( ص ) به مقام علوى و الهى است ، و در تعبيرات اهل دين مجازا به معنى كمال قرب به خداوند به كار رفته است . ( دائرة المعارف مصاحب )
( 695 ) هفت آسمان : اشاره به هفت آسمانى است كه رسول اكرم ( ص ) در معراج خود پيموده به سدرة المنتهى و اصل شد .
( 696 ) لوح محفوظ : قرآن ، البروج ، بخشى از آيهء 22 . لوح محفوظ نزد اهل شرع ، جسم فوق سماء هفتم است و نزد حكماء عقل فعال است كه در آن صور كائنات « على ما هى عليه » منقش شود و نزد فلاسفهء متأخر ، نفس مجرد افلاك است كه نفس كلى است و فلك اعظم است كه « يرتسم فيه الكائنات » مانند « ارتسام معلوم فى العالم » و نزد صوفيه عبارت از نور الهى است . لوح محفوظ يا لوح نگه داشته شده ، به گفتهء مفسرين اسلامى قرآن ، لوحى است كه آنچه بوده و خواهد بود در آن نوشته شده است . لوح محفوظ از مرواريد سفيدى است كه طول آن از زمين تا آسمان و عرض آن فاصلهء ميان شرق و غرب است ، و معتقدند كه اين لوح در آسمان هفتم قرار دارد ، و جز فرشتگان كسى را از آن آگاهى نيست ، و از آن روى « محفوظ » خوانده مىشود كه از دستبرد شياطين و افزايش و كاهش محفوظ است .
خداوند با قلم سرنوشت همه چيز را در آن نوشته است . قرآن مجيد در اين لوح نگاشته شده ، و اين لوح به نام « ام الكتاب » نيز خوانده مىشود . به هر حال در اصطلاح حكماء عقل فعّال است ، و در نظر بعضى از ايشان عقل اول است . متأخرين فلاسفهء اسلامى آن را نقش كلى فلك اعظم دانستهاند ، كه همهء كائنات در آن نقش است . در نظر صوفيه ، نورى است الهى كه تمام موجودات در آن نقش است . ر . ك . فرهنگ لغات عرفانى و دائرة المعارف مصاحب .
( 697 ) عرش : عرش محل استقرار اسماء مقيد الهى است و آسمان را عرش گويند و فلك الافلاك را نيز عرش گويند و نفس كليه را كه محيط است بر اشياء بر وجه تفصيل عرش كريم و لوح قدر و لوح محفوظ و كتاب مبين و ورقاء و زمرد و ياقوت حمراء نامند . ( فرهنگ معين )
( 698 ) تائب : توبهدار ، توبهكار ، نادم . ( فرهنگ معين )
مرآت الافراد ( فارسى ) — صفحة 330
مساهمون: پير جمال الدين محمد اردستانى
ص٣٣٠