( 91 ) سير : سير نزد صوفيان برد و معنى اطلاق مىشود . يكى سير الى اللّه و ديگرى سير فى اللّه ، سير الى اللّه نهايت دارد و آن اينست كه سالك چندان سير كند كه خداى را بشناسد و چون خدا را شناخت سير تمام شد و ابتداى سير فى اللّه حاصل شده و سير فى اللّه را انتهاء و غايت نيست و اول درجه از درجات سير خروج از تنگناى جهان است و اول مقامى كه در طريق سير از آن عبور مىكند مقام توبت است كه آن را « باب الابواب » گويند . و در سير اول حجابها بر طرف شود و در سير دوم حجابها بسوزد . ( فرهنگ لغات عرفانى )
( 92 ) اشاره به مضمون آيههاى 29 و 30 ، البقره .
( 93 ) جاه شيخى : جاه و مقامى در خور يك شيخ .
( 94 ) حديث . در بستان السياحة ، ص 340 و جامع الصغير ، ج 2 ص 17 ، به جاى « و هما حرامان على اهلى » ، « و الدنيا و الآخرة حرام على أهل اللّه » . در كشف الخفاء ، ج 1 ، ص 493 ، « الدنيا حرام على أهل الآخرة ، و الآخرة حرام أهل الدنيا ، و الدنيا و الآخرة حرام على أهل اللّه » .
( 95 ) شهود : ( مصدر فعل ) : گواهى ، شهادت .
( 96 ) منبع و مأخذ اين خبر دربارهء گروه گروه شدن فرزندان آدم ( ع ) معلوم نشد .
( 97 ) در غزليات شمس ، ص 128 ، مصراع دوم به اين صورت آمده :
« سوداى آن ساقى مرا ، باقى همه آن شما . »
( 98 ) ذاكر : آنكه ذكر خداى را گويد . ( فرهنگ لغات عرفانى ) ؛ ستايشكنندهء حق ( فرهنگ معين )
( 99 ) حسين : منظور حسين بن على بن ابى طالب ( ع ) است كه در كربلا خونش ريخته شد . ( دهم محرم سال 61 هجرى قمرى )
( 100 ) زنّار : مجازا به معنى نشانهء خدمت و طاعت . ر . ك . ( فرهنگ لغات عرفانى ) .
( 101 ) رجوع شود به تعليق ( 69 ) .
( 102 ) مگس : زنبور عسل . ( فرهنگ معين )
( 103 ) جنس مسمى نيستى : به حذف « از » ، يعنى از جنس ناميده شده ( در مصراع پيش ) يعنى ( حتّى ) از جنس سگ هم نيستى .
( 104 ) وحل : گل و لاى . ( فرهنگ معين )
( 105 ) جوق : گروه ، دسته ( انسان يا حيوان ) . ( فرهنگ معين )
( 106 ) شيد : ريا ، زرق ، تزوير ، مكر ، حيله ، سالوسى . ( فرهنگ معين )
( 107 ) كه : مخفف كاه .
( 108 ) قاضى نائبنشان : به طعنه ، قاضىاى كه چنان رفتارى دارد كه گوئى نائب سلطان در آن ولايت يا مجتهد جامعالشرايطى است .
( 109 ) شو : شوى ، شوهر .
( 110 ) جى : به كسر اول و سكون ثانى ، ولايت صفاهان را گويند عموما - و بلوكى از بلوكات آن را خصوصا . به فتح اول دهى است از ولايت رى . ( برهان قاطع ) شهر جى يا جى ، شهر عمدهء ناحيهء قديم اصفهان ، كه با شهر يهوديه بر ساحل شمال زايندهرود قرار داشت . شهر جى ، كه بعدها به نام شهرستان يا شهرستانه معروف شد ، به فاصلهء دو ميلى غرب يهوديه واقع بود . بعد از دورهء مغول ، شهرستان ، كه در محل
مرآت الافراد ( فارسى ) — صفحة 293
مساهمون: پير جمال الدين محمد اردستانى
ص٢٩٣