و از شيخ قدس سره مروى است كه در كشف با خضر عليه السلام مجتمع شد ، خضر با او گفت از براى موسى بن عمران هزار مسئله آماده كرده بودم از آنچه بر وى جارى شده بود از زمان ولادتش تا هنگام اجتماع ، پس موسى بر سه مسئله صبر نتوانست كرد تا رسول ما صلى اللّه عليه و سلم از روى تمنّى گفت ؛ كاش موسى ساكت شدى و اعتراض نكردى تا حق سبحانه و تعالى قصّه ايشان به ما شرح دادى ، كما
قال عليه السلام « رحمة اللّه علينا و على موسى ليته صبر حتّى يقصّ اللّه علينا من أنبائهما » .
و در حديث ديگر مىفرمايد
« لو صبر لرأى العجب و لكن أخذته من صاحبه دمامة »
الحديث .
فيعلم بذلك ما وفّق إليه موسى عليه السلام من غير علم منه .
يعنى تا حق سبحانه قصهء ايشان بگزاردى و رسول عليه السلام دانستى آنچه را از اعمال موسى بر آن توفيق يافته است بىعلم و بىاختبار .
إذ لو كان عن علم ما أنكر مثل ذلك على الخضر الّذى قد شهد اللّه له عند موسى و زكّاه « 1 » و عدّله و مع هذا غفل موسى عن تزكية اللّه و عمّا شرطه عليه فى اتّباعه ، رحمة بنا إذ نسينا أمر اللّه .
كه اگر از علم بودى هرآينه در مثل آن افعال بر خضر انكار نكردى با وجود شهادت حقّ بر دانش خضر و بر زكات ( زكات ) و عدالت او و با وجود شرطى كه با او در حالت اتباع كرده بود ، اما آن غفلت از موسى در حقّ ما رحمت بود در حالت نسيان حكم حقّ ، چه مؤاخذه به نسيان مرتفع شد .
و لو كان موسى عالما بذلك لما قال له الخضر
ما لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْراً
أى إنّى على
هامش
( 1 ) - زكّاه اشارت است بقوله سبحانه : وآتَيْناهُ رَحْمَةً مِنْ عِنْدِنا. و قوله : « عمّا شرط عليه في اتباعه » اشارت است بقوله سبحانه :فَإِنِ اتَّبَعْتَنِي فَلا تَسْئَلْنِي عَنْ شَيْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْراً( قرآن كريم - سوره قصص - آيه 71 ) .