ايمان نيست .
و آنچه از قول حقّ سبحانه آمده است
يَقْدُمُ قَوْمَهُ يَوْمَ الْقِيامَةِ فَأَوْرَدَهُمُ النَّارَ وَ بِئْسَ الْوِرْدُ الْمَوْرُودُ
ضمير در « أوردهم » به قوم راجع است و « مورد » را كه فرعون است دخول واجب نيست ، و قول او سبحانه و تعالى كه
وَ أُتْبِعُوا فِي هذِهِ لَعْنَةً وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ بِئْسَ الرِّفْدُ الْمَرْفُودُ
و در قول او كه
وَ أَتْبَعْناهُمْ فِي هذِهِ الدُّنْيا لَعْنَةً وَ يَوْمَ الْقِيامَةِ هُمْ مِنَ الْمَقْبُوحِينَ
ضمير راجع به قوم است ، با آنكه لعنت و دخول نار منافى ايمان نيست ، چه لعنت بعد است و آن مجتمع مىشود به ايمان چنان كه در حقّ محجوبين و عصاة و فسقه از مسلمين كه ورود در نار مخصوص اين طائفه نيست بل كه شامل كل است كه
وَ إِنْ مِنْكُمْ إِلَّا وارِدُها
، پس ورود منافى ايمان نيست ، و بر كفر فرعون بعد از ايمانش نصّ صريح نيست و آنچه در كفر آمده است حكايت حال اوست پيش از ايمان .
و قول حق سبحانه كه
وَ حاقَ بِآلِ فِرْعَوْنَ سُوءُ الْعَذابِ النَّارُ يُعْرَضُونَ عَلَيْها غُدُوًّا وَ عَشِيًّا وَ يَوْمَ تَقُومُ السَّاعَةُ أَدْخِلُوا آلَ فِرْعَوْنَ أَشَدَّ الْعَذابِ
صريح در آل فرعون است نه در حقّ او .
و فائده ايمان او بر تقدير تعذيب ، عدم خلود باشد در نار . و تعذيب به مظالم و حقوق عباد از آن قبيل است كه به اسلام مرتفع نمىشود و منافى ايمان نيز نيست .
و آنچه شيخ دعوى مىكند از طهارت او از خبث شرك و فساد عقيده محل مبالغه در انكار نيست به تخصيص كه او مأمور است به اظهار آنچه در كتاب مسطور است به امر رسول صلى اللّه عليه و سلم و مأمور معذور است چنان كه منكر مغرور نيز معذور است .
و آنچه مىگويد كه فرعون را آيتى ساخت حقّ بر عنايتش ، اشارت است به قول حق سبحانه و تعالى كه مىفرمايد :
فَالْيَوْمَ نُنَجِّيكَ بِبَدَنِكَ لِتَكُونَ لِمَنْ خَلْفَكَ آيَةً
و اللّه أعلم بالسّرائر من كلّ مسلم و كافر .