شيخ الاسلام ، قدّس اللّه روحه ، گفت : با شيخ اوحدى كرمانى ، رحمة اللّه عليه ، گفتند كه فلان امام كه تو او را مقتدا و پيشوا مىخوانى امروز در حق تو چنين اذكار و تكذيب تقرير كرده است . شيخ اوحد [ ى ] در جواب ايشان گفت : ما را اينقدر تمام است كه در خاطر مبارك ايشان گذشتيم كه خاطر ايشان مجراى فيض الهى است ، و هرچه از آن مستقرّ سعادت رسد عين الطاف و افضال و انعام بود .
شيخ ، قدّس اللّه روحه ، گفت : تحمل چنان بايد كرد كه هر چيزى كه شنود كه نفس او آن را كراهيت دارد ، خود را از آن غافل سازد و چنان نمايد خود را كه آن را نشنفته است . و اگر كسى آن را به سمع او رسانند ، عافيت و جمعيّت دين و دنياى او در آن باشد كه از شنفتن آن متغيّر نشود و به وجه جميل ، چنانكه از پيش ياد كرده شد ، او را جواب گويد ، كه كمترين نتيجهء آن آن باشد كه خود را و سخن بازرساننده را و گويندهء آن كلمات از دوزخ خلاص داده باشد . و گفت : امام احمد حنبل ، رحمة اللّه عليه ، فرموده است : العافية عشرة أجزاء كلّها فى التّغافل . گفت : عافيت ده جزو است ؛ جمله آن است كه خود را غافل سازند از احوال خلق و هرچه از ايشان بينند و شنوند ، ناديده و ناشنيده انگارند . و گفت : امام شافعى ، رضى اللّه عنه ، فرموده است :
الكيّس العاقل هو الفطن المتغافل . گفت : مرد زيرك و عاقل آن است كه هر چيز كه بيند يا بشنود كه فايده و جمعيّت او در آن نبود خود را از آن غافل سازد و آن را ناديده و ناشنيده پندارد . و گفت : كسرى سؤال كرد از وزير خود كه كرم چيست ؟ فقال فى جوابه : التّغافل عن زلل . گفت : كرم آن است كه خود را غافل سازند از زلّتهاى بندگان خداى . و قال شيخ ، قدّس اللّه روحه ، التّغافل يطفئ شرّا كثيرا . گفت : خود را غافل ساختن از افعال و اقوال مردمان دفع بسيار شرّها كند . و قد قال امير المؤمنين على ، رضى اللّه عنه ، إذا سمعت بكلمة مرّة فأعرض عنها ، فإنّ لها إخوة و أخوات . شيخ ، قدّس اللّه روحه ، گفت :
روزى شخصى به خدمت امير المؤمنين رفت و گفت : فلان كس مرا دشنام داد و سخن ناپسنديده گفت مرا . امير المؤمنين على ، رضى اللّه عنه ، گفت : برو تحمّل كن و هيچ جواب مگوى كه اين حكايت كه تو كردى خواهران و برادران ديگر دارد ؛ و اگر تحمّل نكنى و به جواب مشغول شوى ، خواهران و برادران ديگر هم از اين جنس كه
مفتاح الهداية و مصباح العناية ( سيرت نامه سيد امين الدين بليانى ) — صفحة 156
مساهمون: محمود بن عثمان
ص١٥٦