ارادت خداى آن است كه او افطار كند ، و عدم طعام علامت آن بود كه ارادت خداى آن كه او روزه دارد .
و آنها كه عارفانند از تصاريف قلوب بر ارادت حقّ مطلع مىگردند ، هر چگونه كه خداى تعالى دل ايشان را مىگرداند بر وفق ارادت حقّ ايشان نيز عمل مىكنند .
بصاير اهل مشاهده ازين مشكاة معرفت و موافقت ارادت حقّ تعالى روشنى مىيابد و ازين جهت است كه به هيچ چيز باز نمىمانند و بر هيچ مقام وقوف نكنند و صوم و افطار ايشان به حسب اقتضاى حال باشد نه به عادت و طبيعت .
امّا اين مرتبه و اين مقام به هر كس صحيح نيايد ، و هر عارفى برين صفت نتواند بودن مگر عارفى كه او را سه خصلت باشد :
اوّل آنك هواى نفس او به تمامى معدوم گشته باشد و ميل و شوق او به طعام به عادت نباشد ، بلك به وقت فاقه و حاجت باشد .
و دوم آنك در خوردن نيّت او خداى باشد ، همچنانك در روزه نيّت او خداى است ، تا اكل او نيز للّه را باشد و صوم و فطر او به نيّت واحد مساوى باشد .
و سيم آنك اگر چه به شكم و فرج روزه ندارد و افطار كند ، به شش عضو و جوارح ديگر يعنى سمع و بصر و لسان و قلب و يد و رجل روزه دارد ، و اين جوارح را به حسن رعايت محافظت كند و از غير جادّهء سنّت نگاه دارد و اين فاضلتر باشد و به حضرت خداى تعالى محبوبتر از آنك به دو عضو روزه دارد و به شش عضو افطار كند .
و هر سالك و مريد كه بامداد برخيزد و روزه ندارد و اين سه خصلت كه بيان كرديم درو نيز نباشد شهوت خفيّه و آفات طريق در وجود او راه يابد و اعمال او را حبط « 1 » كند . مريد بايد كه دايم روزهدار باشد و اگر روز افطار كند بايد كه اين سه رخصت درو باشد .
رسول اللّه صلّى اللّه عليه و سلّم فرمود كه : « اخاف عليكم الرّياء و الشهوة الخفيّة » . پرسيدند « 2 » كه يا رسول اللّه شهوت خفيّه چيست ؟ فرمود آنك مرد بامداد به نيّت روزه برخيزد و چون طعامى كه آرزوى او باشد پيش آيد براى آن طعام افطار كند .
هامش
( 1 ) - اصل : حبطه .
( 2 ) - اصل : پرسيدن .