درين مذمّت هم كاذب نيستم ! جهت آنك آدمى از مثالب و مناقب خالى نيست ، و دوست تا راضى است معايب و مثالب را نمىبيند . رسول اللّه فرمود كه : « انّ من البيان لسحرا . »
و من الرخصة : دور شدن و ترك صحبت كسى كه مستحقّ هجران باشد رخصت است .
و ادب اين آن است كه قصد او درين ترك صحبت اظهار حقّ باشد و محقّ باطل و فى اللّه را عداوت كردن .
و روايت است كه رسول اللّه صلّى اللّه عليه و سلّم از كعب بن مالك و دو يار او كه در غزاى تبوك مخالفت كردند هجرت گزيدند و صحابه را امر فرمود كه از ايشان هجران كنيت و ترك مجالست و مكالمت ايشان كنيت . قال اللّه تعالى :
« حَتَّى [ إِذا ] ضاقَتْ عَلَيْهِمُ الْأَرْضُ بِما رَحُبَتْ »
.
تا آنگاهى كه خداى تعالى عقوبت كرد و رسول اللّه باز راضى شد و ايشان را طلب فرمود و بنواخت .
و منها : خرقهها و مرقّعات مزوّران را بر تن ايشان پاره كردن و از ايشان بيرون كردن رخصت است .
و ادب آن است كه قصد و نيّت او آن باشد [ كه ] تزوير و خيانت و تلبيس ايشان را كه در صورت خرقه پوشانيدهاند باطل گرداند . قال اللّه تعالى :
« لا تَتَّخِذُوا أَيْمانَكُمْ دَخَلًا بَيْنَكُمْ »
، اى مكرا و خديعة .
و نظير اين امر آن است كه كسى مويهاى خود را بر صورت علويان بگذارد . بر همه كس واجب باشد كه برو انكار كنند و دعوى نسب فاسد او را ظاهر گردانند كه تا كسى كه اصل نسب او را نداند به او مغرور نشود .
و رسول اللّه صلّى اللّه عليه و سلّم مسجدى را كه منافقان كرده بودند جهت ضرار و كفر و تفريق را در ميان مؤمنان فرمود تا خراب كردند و بسوختند ، اگر چه ظاهر او مسجد بود . امّا قصد و نيّت ايشان درين مسجد ساختن نفاق و مخالفت بود . قال اللّه تعالى :
« لا تَقُمْ فِيهِ أَبَداً »
، الآية .
و هم رسول اللّه امر فرمود تا درخت خرماى بنى النضير را قطع كردند و خداى تعالى اين