زنان را به حمّام اندرآمدن حرام است الّا زن بيمار را يا نفسا را ، و عايشه رضى اللّه عنها وقتى كه بيمار بود به حمّام اندرآمد .
و اگر زنان به ضرورت به حمّام اندرآيند بايد كه ميزر فراخ بزرگ بندند و نگذارند كه زنى كه مسلمه نباشد يا ذمّيّه باشد خدمت او كند كه عمر و ابو عبيده رضى اللّه عنهما نهى كردهاند .
و شرط آن است كه مرد زن خود را اجرت « 1 » حمّامى ندهد تا به اثم و گناه اعانت نكرده باشد ، و از حمّام رفتن منع و نهى كند تا اگر زن مخالفت او كند و برود گناه و اثم بر زن باشد تنها ، مرد با او شريك نبوده باشد .
و سنّت در ميان صوفيان آن است كه بىاصحاب به حمّام نروند . صلاى حمّام در دهند و به جمع روند و غسل بيارند و سر حلق كنند و اوّل كه درآيند بغلها را بشويند و يكديگر را خدمت كنند و آب سرد و گرم بر هيچ كس نريزند ، و اگر خواهند كه كسى را خدمت كنند ازو اجازت طلبند و دستها را بشويند و بعد از آن او را بمالند و دلّاكى كنند . و درين خدمت پنج ادب نگاه دارند :
اوّل آنك از جسد او آن اعضا را بمالند كه ازار « 2 » كه بسته است بلندتر باشد و از زير زانو فروتر ، و اين شرط فرض است و گفته شد . و دست را در زير ميزر او در نيارد كه مواضعى كه شرعا عورت است آن را مغمّزى كردن قبيحتر از نظر كردن است .
و دوّم وسخ اندامهاى او را بر سر كتف او جمع نيارد تا او بر آنجا نظر نيندازد .
و سيم گوشهاى او را دلك نكند كه ماليدن گوش ترك ادب است .
و چهارم آنك پاى خود را بر پشت او ننهد .
و پنجم آنك در حمّام بسيار ننشيند كه موضع شياطين است .
تمّ آداب الحمّام و الحمد للّه ، السّلام .
هامش
( 1 ) - اصل : اجرهء .
( 2 ) - اصل : ايزار .