است يا ملون است يا منور است . و در طور اول دل آن لقمه كه متصاعد شده است مرد را از مرتبهء حيوانى در گذرانيده به مرتبهء انسانى مىرساند تا روشنى دادن چشم جسمانى حيوان و انسان [ كه ] مشتركاند در اول طور دل نوع انسان ممتاز شود .
14 - و حقيقت آن لقمه را در هر طورى تصعيدات است تا به طور هفتم رسيدن ، و به لطبفهء حقيه و اصل شدن . و تنقيه و تصعيد لقمهء طيبه جز به كلمهء طيبه و عمل صالح ميسر نشود . و اين معانى به تفصيل در اين مختصر نگنجد و در منتقد به شرح نوشتهايم در آنجا مطالعه كند ، فهم شود ان شاء الله تعالى .
15 - شرط ششم دوام نفى خواطر است خيرا كان او شرا . و حبس حواس باطنه جز به نفى خواطر دست ندهد . و اگر كسى بر همين يك شرط قيام نمايد فوائد بسيارش حاصل آيد . و به هيچ نوع نشايد كه به تمييز واقعات و مشاهدات مشغول شود تا اوقاتش محفوظ ماند و شيطان را مجال القا نماند .
بر سالك واجب است كه مميز شيخ را داند و به فكر خود به تمييز مشغول نشود تا وقتى كه حق تعالى به نور عقل و عدل او را مشرف گرداند تا از نور عقل قوت مميزى ، و از نور عدل قوت فاروقى در باطنش ظاهر شود و كار به جايى رسد كه در عقب هر واقعهاى تعبير آن بيابد ، و با هر مشاهدهاى معنى آن مصاحب باشد . و گاه باشد كه بيش از واقعه و مشاهده از غيب به گوش او رساند تا در اثناى اين بر زبانش رانند كه اين چيست و در چه مقام است و به كدام لطيفه تعلق دارد و از كدام غيب نازل مىشود تا به حدى كه علم اسما و صفات بر او منكشف شود .
16 - شرط هفتم ربط دل است من حيث الارادة الكاملة الى اشتياقه للولاية الشيخية . و رعايت اين شرط از جميع شروط متقدمه مشكلتر است و فايدهء آن بيشتر . و اگر نعوذ بالله تعالى رابطهء شيخى وهن يابد ، البته وهنى در رابطهء نبوى ظاهر گردد .
17 - مريد مىبايد كه او را مقرر باشد كه مطلوب او جز از شيخ او
مصنفات فارسى ( فارسى ) — صفحة 259
مساهمون: نجيب مايل هروى
ص٢٥٩