نسبى .
76 - اى فرزند عزيز ! زنهار در طلب عقيدهء درست سعى بليغ نماى كه جز عقيدهء درست سود نخواهد داشت . و بدان كه اعتقاد از آن بيرون نيست كه صاحبش در آن جازم باشد يا نه ؟ اگر باشد از آن بيرون نباشد كه مطابق واقع باشد يا نه ؟ اگر نباشد جهل [ است ] ، و اگر باشد بنگريم كه حصول آن من حيث الكسب است يا نه 69 ؟ اگر من حيث الكسب است بنگريم [ كه ] من جهة ترتيب المقدمتين است يا نه ؟ و اگر من جهة ترتيب المقدمتين 70 است تعليم است ، و اگر نيست كشفى است كه به سبب نفى خاطر و تصقيل آيينهء دل به مصقلهء ذكر حق حاصل آمده . و اگر كسبى نيست آن وهبى است . و وهبى از آن بيرون نباشد كه فطرى باشد . همچو بديهيات و ضروريات . چنان كه علم تو به وجود تو ، و [ آن ] كه دو از يكى بيشتر است و امثال آن . و اگر 71 فطرى نباشد علم لدنى باشد . و اين را اقسام 72 بسيار است چون علم ولى و علم نبى و علم مرسل اليه و علم اولوالعزم و علم خاتم النبيين كه به اميت نسبت دارد .
77 - و بيقين بدان كه اگر فطرى نباشد ، از آن بيرون نباشد كه بهواسطه از غيب مىستاند يا نه ؟ اگر بهواسطه مىستاند علم ولى [ است ] ؛ و اگر بهواسطه نمىستاند بنگريم كه ملقى آن علم متمثل مىشود بر متلقى يا نه ؟ اگر نمىشود علم نبى است . و اگر متمثل مىشود بنگريم كه به حكم آن علم جديد ، ناسخ احكام 73 ماضيه هست يا نه ؟ اگر نيست علم مرسل اليه است . و اگر هست بنگريم كه منسوخ شده ايمن هست يا نه ؟ اگر نيست علم اولوالعزم است ، و اگر هست علم امى ، كه خاتم النبيين است عليه و عليهم الصلاة و السلام . و اسرار اين علوم را بر صفحهء صحيفه نوشتن دريغ [ آيدم ] ان شاء الله تعالى كه به قلم توفيق بر لوح دلت نوشته شود تا تفاصيل آن را مطالعه كرده بر حقايق آن مطلع شوى عيانا و وجدانا لا كشفا و برهانا . و اگر بعد العيان مبرهن شود و عيانى را در صورت برهانى 74 بيان توانى كرد از اعداد 75 كاملان مكمل باشى .
78 - و آن اعتقاد كه صاحبش بر آن جازم نيست بنگريم كه متساوى الطرفين هست در نفى و اثبات يا نه ؟ اگر هست شك [ باشد ] ، و اگر نيست ،
مصنفات فارسى ( فارسى ) — صفحة 201
مساهمون: نجيب مايل هروى
ص٢٠١