جنيد - قدس الله سره - معين كرده است . و ليكن بايد كه تمامت شرائط خلوت را رعايت كند تا از فايدهء كلى خلوت محروم نماند اگر چه هر شرطى از شرائط ، برأسه طاعتى است از طاعات بزرگ ؛ اما فايدهء كلى كه در معجون خلوت درج است تا از افراد شروط ثمانيهء خلوت مركب نباشد ، حاصل نيايد .
239 - شرط دوم دوام وضو است . بايد كه يك دم بىوضو نباشد و يك قدم بىوضو بر ندارد كه دشمن شيطان در كمين 55 است و وضو سلاح اوست .
چنان كه مصطفى - عليه السلام - مىفرمايد : الوضوء سلاح المؤمن 55 - . و همچنين مىفرمايد : لن يحافظ على الوضوء الا المؤمن . جهد كند تا اگر متمكن نشسته در خلوت ، غيبتى ثقيل افتاد 56 ، تجديد كند ، اما غيبتهاى خفيف را كه در اثناى ذكر افتد و او متمكن نشسته باشد ، به تجديد حاجت نيفتد . و اگر نفس و شيطان او را وسوسه كنند كه تجديد مىبايد كرد ، التفات به القاى ايشان نكند ، از آنكه ايشان مىخواهند تا جمعيت خلوت از وى بازستانند . اما اگر در هر وقت نماز فريضه تجديد تواند كردن ، به احتياط نزديكتر باشد كه مصطفى - عليه السلام - غالب اوقات ، جهت هر فرض 57 تجديد كردى و فرمودى : الوضوء على الوضوء نور على نور 56 - .
240 - و گاه باشد كه نور وضو در مشاهدهء سالك آيد . و آن بر مثال آن باشد كه چون وضوى كامل با حضور ساخته باشد در خلوت رود ، خلوت خود را روشن بيند . چنان كه در شب تاريك هر نقشى كه بر زيلوى خلوت باشد معين مشاهده كند و بر بالاى پيشانى خود نورى همچون قرص خورشيد ايستاده بيند كه از آن نور ، خلوت ، روشن شده باشد . و چندان كه چشم را سير دهد تا او را تمام در نظر آرد ، آن نور بالاتر مىرود ، تا حدى كه از سقف خلوت كوهى ظاهر شود و شعاع آن از آنجا در خلوت مىافتد و آن قرص خورشيد در آن كوه ناپديد شود اما خانه از شعاع آن منور باشد و هرگز آن قرص در برابر چشم نايستد .
241 - مقصود از اين تقرير آن است تا ترا معلوم شود كه حق عز اسمه از هر نوعى از انواع طاعتى كه ما را فرموده است ، نورى تعبيه كرده است
مصنفات فارسى ( فارسى ) — صفحة 83
مساهمون: نجيب مايل هروى
ص٨٣