تعليقات
بنابراين بود كه تعليقات اين رساله بيش از آنچه هست ، بشود اما عللى سبب شد كه به آن مقدارى كه در صفحات بعد مىآيد ، كفايت شود .
بخش تعليقات شامل دو قسمت است :
1 - قسمت الف ، شامل معانى و شرح لغات و اصطلاحات و اعلامى است كه در متن عمدتا در مواضع زيادى آمده است و به اين دليل از ارجاع به صفحه و سطر خوددارى شد . مواردى كه يكبار يا دو بار در متن آمده باشد كم است .
در اين بخش سعى شده است آن معنايى آورده شود كه منظور نظر مؤلف بوده و اگر يك واژه چند معنى داشته آن معنايى ذكر شده است كه مناسب در متن باشد . مثلا واژه « حد » چند معنى دارد و ما فقط مصطلح منطقى آن را ذكر كردهايم . و از توضيح اضافى خوددارى شده است .
2 - قسمت ب ، شامل توضيحاتى است كه جهت شناخت مبناى قسمتهايى از متن ضرورى بوده است . در اين بخش با اشاره به صفحه و سطر مورد نظر توضيح ضرورى آورده شده است .
( الف : معنى و شرح لغات ، تركيبات ، اصطلاحات و اعلام متن . )
آباء در لغت جمع اب ، به معنى پدران و اجداد است . در اصطلاح حكماى متقدم به افلاك اطلاق مىشد . چه آنان معتقد بودند كه افلاك با عناصر ازدواج كرده و از اثر فعل آنها و انفعال عناصر ، مواليد سهگانه كه عبارتند از جماد ، نبات و حيوان به وجود مىآيد . و به اين دليل افلاك را آباء و عناصر را امهات ( - مادران ) و جماد و نبات و حيوان را مواليد ( - نوزادان ) مىناميدند .