افلاك قدما به پيروى از آراء بطلميوس و ارسطو اعتقاد داشتند كه جهان از نه فلك تو در تو چون پوست پياز ساخته شده است و زمين در مركز عالم قرار دارد . اين افلاك به ترتيب نزديكى به زمين عبارتند از :
فلك قمر يا آسمان اول
فلك عطارد يا آسمان دوم
فلك زهره يا آسمان سوم
فلك آفتاب يا آسمان چهارم
فلك مريخ يا آسمان پنجم
فلك مشترى يا آسمان ششم
فلك زحل يا آسمان هفتم
فلك البروج يا آسمان هشتم
فلك الافلاك يا آسمان نهم يا فلك اطلس و نفس كلى . فلك الافلاك محيط بر عالم جسمانى است ، در آن هيچ ستارهاى نيست به آن عرش هم گفته مىشود .
فلك البروج را فلك ثوابت يا كرسى نامند . پس از فلك قمر كه نزديكترين فلك به زمين است به ترتيب آتش ، هوا ، آب و خاك قرار دارند .
اكسير اعظم اكسير جوهرى گدازنده است كه ماهيت اجسام را تغيير دهد و كاملتر سازد . « 1 » در اصطلاح صوفيان به انسان كامل و پير گويند به اعتبار آنكه مريد را متحول و متكامل سازد .
امهات در لغت جمع امهه به معنى مادران مىباشد . و در اصطلاح حكماى متقدم چهار عنصر آب ، هوا ، خاك و آتش است كه با افلاك درآميزند و مواليدزاده شود .
هريك از اين چهار عنصر داراى خاصيتى است . خاك سرد و خشك است ، آب سرد و تر ، هوا گرم و تر و آتش گرم و خشك .
هامش
( 1 ) . فرهنگ معين .