فروريزد هم بران وصف برخيزد باز هر ازين جزو تو قابلست بسيار آثار را از سر پستان گوشت سوراخكها كردند و از آنجا شير بيرون آوردند چنانك از انامل رسول عليه [ السّلام ] آب بيرون آوردند و از اجزاى سياهى چشم نور بيرون آوردند اگر همه اجزاى خاك را بهشت گرداند چه عجب و يا اگر همه اجزاى تن را روح گرداند چه عجب باز زبان منارها در جهان از بهر بيان صدق قال رسول اللّه است عليه السلام از گزافه مشنو كلمات وى را و هر روز پنج وقت جماعت از بهر آنست كه اين پنج وقت چون پنج جوى حكمتست و صواب كارست يعنى هرچه ديو در تو پريشان كرده باشد تو در آن پنج وقت به سامان كنى تا ثواب تو مضاعف شود و روح تو مضاعف شود و ادراك تو بغيب بسته شود و مقصد ترا معيّن كند و اقامت صلاة كه سفر راه آخرتست آغاز كنى
وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ
« 2 » و فقراء اين راه را توشه بدهى تا با تو رفيقى كنند كه الرّفيق ثمّ الطّريق آخر سمع و بصر كه داريد از بهر آنست تا تمييز كنيد كه اهل دين كيست تا با او جمع شويد
إِنَّ السَّمْعَ وَ الْبَصَرَ وَ الْفُؤادَ كُلُّ أُولئِكَ كانَ عَنْهُ مَسْؤُلًا
« 3 » يعنى بپرسند كه اينها را در چه استعمال كردى كه دين را و اهل دين را نشناختى و اينها را از بهر اقالت تميز و معرفت داده بوديم اكنون جهد بايد كرد تا آن معنى را حاصل كنى كه كار تو بدانقدر گيرد و قيمت گيرد و آن محبت و حضور است و اخلاص و تميز است و اللّه اعلم .
فصل 72
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
مىخواندم گفتم كه به حرمت بسم اللّه و بنام و آوازهء بسم اللّه اجزاى عالم و ابعاض عالم ارزاق از اسباب مىستانند چو اللّه خود را رحمن و رحيم مىفرمايد از بهر آن مىفرمايد تا بسيار اميدها بداريد باسم اللّه امّا شما درين مقدّمه دنيا سخت شدهايد و رنج مىبينيد و همه مقدمات را فراموش كردهايد همچون خس كه در دريا باز به هر جايى « 1 » تعلّق مىكند باز چون آب او را آسيب زند از آن موضع بيندازدش
هامش
( 2 ) قرآن كريم ، سورهء 5 ، آيهء 55 .
( 3 ) سورهء 17 ، آيهء 36 .
( 1 ) - ظ : جانبى سعدى فرمايد :غلام همّت آنم كه پايبند كسى است * بجانبى متعلّق شد از هزار برست