از حرارتى يا از حركت بعضى اعضاء « 1 » ، مثلا چنان كه صورتى كه غضب « 2 » از آن « 3 » بجنبد در تن حرارتى و تغيّر لونى پيدا « 4 » آيد ، همچنين در وقت « 5 » شهوت چون حرصى پديد آيد « 6 » و صورت مشتهى « 7 » بيند « 8 » ، باشد كه عضو خاصّ را انتشارى بود « 9 » . و اين همه آثار طبيعى است كه از جوهر « 10 » نفس است و اگر چه « 11 » نفس بذات « 12 » مفارق است در بدن پديد مىآيد . پس ممكن است « 13 » كه چون « 14 » نفس آدمى در شرف بغايت كمال برسد « 15 » و بدين حدّ شود در قوّت نبوّت « 16 » كه ما گفتيم ، از وى در عالم عنصر تأثيرها « 17 » پديد آيد [ و از دعاوى وى در عالم كون و فساد اثرها پيدا گردد ] « 18 » ، و اگر هلاك قومى « 19 » « 20 » خواهد صاعقه و اسباب آن پديد آيد ، و نيز در حيوانات و نباتات و جمادات بتأثير نفس او افعالى پديد آيد كه مثل آن از معهود « 21 » بشريّت بيرون بود و ما اين معنى را شرحى بدهيم .
( 48 ) بدان كه موجوداتى كه در عالم عناصر پديد مىآيد از دو چيز حاصل مىشود « 22 » : يكى از هيولى و يكى از صورت ، و هيولى از اين عالم است و صورت از آن عالم ، از واهب الصور . و هر آنچه در اين عالم نبود آنگاه بوجود آيد ، صورت از واهب الصور يافته باشد بحسب استعداد و بميانجى سماويّات چنان كه
هامش
( 1 ) حركت بعضى اعضاء : حركتى از جمله بعضى اجزاءH( 2 ) چنان كه صورتى كه غضب : چنان كه صورت غضبHاز صورتى كه غضبT( 3 ) از آن : - آنT( 4 ) پيدا :
پديدT( 5 ) وقت : حقH( 6 ) همچنين در وقت شهوت چون حرصى پديد آيد : -T( 7 ) مشتهى : منتهىH( 8 ) بيند : و يا نديده باشدT( 9 ) انتشارى بود : انتشار ؟ ؟ ؟H( 10 ) جوهر : جواهرH( 11 ) اگر چه : اگرH( 12 ) نفس بذات : -T( 13 ) ممكن است : ممكن بودT( 14 ) چون : -H( 15 ) برسد : رسدT( 16 ) در قوت نبوت : و در قوت و نبوتT( 17 ) تأثيرها : باتهاH( 18 ) و از دعاوى . . . پيدا گردد : و بارانها و ابرها و آثار عجيب در هوا پيدا گرددT( 19 ) و اگر هلاك قومى : و اگر هلاك قومى خواهد بكندH( 20 ) و اگر هلاك . . . ( تا پايان فصل سوم ) : -H( 21 ) معهود : قدرتS( 22 ) مىشود : ميشوندT