( 32 ) ورأيت سراجا « 1 » فيه « 2 » دهن « 3 » وينبجس « 4 » منه نور ينتشر « 5 » في أقطار البيت ، ويشتعل « 6 » مشكاتها ويشعل « 7 » سكّانها « 8 » من « 9 » اشراق نور الشمس عليهم .
( 33 ) فجعلت السراج في فم تنّين « 10 » ساكن في برج دولاب « 11 » تحته بحر قلزم « 12 » وفوقه كواكب ما عرفت مطارح أشعتها « 13 » الّا بارئها
« وَالرَّاسِخُونَ فِي الْعِلْمِ . »
« 14 »
شرح
( 32 ) شرح « پس بديدم چراغى كه ازو نوري تافت ، وبر مىافروخت سكّان خانه از اشراق أو » يعنى عقل فعّال ( ! ) « 15 » كه مدبّر اين عالم است ، وفعّال بدان گويند كه ازو افعالهائى « 16 » بسيار زايد « 17 » بخلاف عقول فلكى كه از ايشان جز يك فعل نزايد . وآن روغن كه ازو مىزاد يعنى قوّت قوام أجسام جسدي كه مملكتست .
( 33 ) شرح « پس بنهادم چراغ را در دهان اژدهائى ساكن در برج دولاب كه زير قدم أو درياء قلزم است وبالاء أو ستارگان كه پرتو شعاع ايشان نداند الّا مبدع ايشان وراسخان در علم . » معنى آنست كه عقل فعّال را كه مدبّر اين عالم است ، هم بعناصر اين عالم رها كردم ؛ ودليل بر آن ، ( آن است ) كه « ساكن » گفته است ؛ وعناصر اين عالم اگر چه دايراند ،
هامش
( 1 ) سراجا : العقل الفعال ( ؟ )AaRa( 2 ) فيه دهن : -BA( 3 ) دهن : قوة قوام الأجسادRa( 4 ) وينبجسTRPMZ: ينبجسBيتبجسBيتجسA( 5 ) ينتشرRMZ: وينتشرTPينشرBمنتشراAيشرقRt( 6 ) ويشتعل ( ويشعلP (مشكاتهاBTARM - : PZ( 7 ) ويشعلTBZ: ويشتعلRMوليشتعلA( 8 ) ويشعل سكانها : -P( 9 ) من : فيP( 10 ) في فم تنين : مقابله شود بيند 12
( 11 ) برج دولاب : اى الفلكRa( 12 ) قلزم : محيطB( 13 ) ما عرف مطارح أشعتهاTRPM: ما عرف مطارح أشعتهAما يحفظ مطارح اشعتهاZمطارح أشعتها لا يعلمB( 14 ) سورهء 3 ( آل عمران ) آيهء 5 ( وما يعلم تأويله الا اللّه والراسخون في العلم . . . )
( 15 ) يعنى عقل فعال :
اين وجه تعبير مشكوك است ، رجوع شود بمقدمهء فرانسه
( 16 ) افعالهائى : احوالهائىB( 17 ) نزايد : بزايدB