هذا فأنت مشرك مسلم ، و إن كنت جاهلا من هذا فإنّك تعلم أن لا قيمة لك و لا تعدّك من جملة الموجودات » . شيخ ابو سعيد در مصابيح مىآرد كه « أوصلتنى هذه الكلمات إلى ما لا أوصلنى إليه عمر مائة ألف سنة من العبادة » . امّا من مىگويم كه شيخ ابو سعيد هنوز اين كلمات را نچشيده بود ؛ اگر چشيده بودى همچنانكه بو على و ديگران كه مطعون بيگانگان آمدند ، او نيز مطعون و سنگسار بودى در ميان خلق ، امّا صد هزار جان اين مدّعى فداى آن شخص باد كه چه پردهدرى كرده است ، و چه نشان داده است راه بيراهى را ! درونم در اين ساعت اين ابيات انشاد مىكند كه تقويت كن به ترجمهء سخن مطعون آمدن بو على ؛ گوشدار :
اندر ره عشق كفر و ترسايى به * در كوى خرابات تو رسوايى به
زنّار بجاى دلق يكتايى به * سودايى و سودايى و سودايى به
( 464 ) نيك مىشنوى كه چه گفته مىشود ؟ اى فلسفى چه گويى ؟ ! اين كلمات نه كلمات فلسفه است ؟ هرچه نه چون اين كلمات فلسفه باشد ، جمله مضمحل و باطل است . امّا اى دوست اگر خواهى كه اشكال تو تمام حلّ شود بدانكه هر مذهب كه هست آنگاه مقرّر وى ثابت باشد كه قالب و بشريّت بر جاى باشد كه حكم خطاب
هامش
( 14 - 1 ) فلست . . . هذاA . . . U - B- -
( 1 ) هذاABPSUجميع هذاHMR- -
( 2 ) تعدكBMPRنعدكASUيعدلكH- -
( 3 ) الكلماتA . . . UالكتابH- - ما لاA . . . UماM- -
( 4 ) شيخ ابو سعيدABHMRS - PU- -
( 4 - 5 ) بود . . . اوAMPRSUاگر . . . توBبودى . . . اوH- -
( 6 ) درىA . . . UدارىP- -
( 8 ) انشادBانشاA . . . U- - تقويت كنABHPSUتقويت كردهIتقرير است كهMR- - سخنA . . . Uشخص وP- -
( 10 ) بجاى دلقA . . . Uبه چارطاق وR- -
( 12 ) هر . . . باشدM - ASهر . . . فلسفه است . . . استBPUهرچه نه بخورد اين . . . استHR- -
( 14 ) وى ثابتMو ثابتA . . . U- - باشدABHMRSشودPU- - خطابA . . . Uو خطابM- -