از اين حديث چه فهم خواهى كردن ؟ آن بيان در ابتدا كرده شد از كيفيّت سلوك سالكان ، و طلب كردن طالبان ؛ و همگى اين دراز باشد . آنجا مبيّن باشد كه طالبان بر دو قسماند : قسمى مطلوبانند كه ايشان را بهخودىخود به خود رسانند ، و ايشان اين گروه باشند كه نعت ايشان شمّهاى شنيدى . قسم دوم از طالبان آن طالب باشد كه او را ازو به خود رسانند . و فرق ميان اين طالب و آن طالب ، اين باشد كه سلطان يكى را دوست دارد بىخواست و مقصود ، و او را خلعتهاى گوناگون هر لحظه مىدهد ، و يك لحظه او را از انس مشاهدهء خود خالى ندارد . اين خادم در لشكر ، مرتبهء قربت وراى هر كسى دارد . ديگرى چندان تقرّب نمايد ، و جدّ و جهد كند تا خود را نيز به قربت سلطان رساند ، و او را نيز خلعتها دهد . از هزار طالب يكى بدين مقصود نرسد ؛ و اگر برسد ، خلعت و عطا ديگر باشد ، و عنايت و دوستى سلطان ديگر . اكنون طالبان كه مطلوب محبّت الهى باشند از حالات ايشان رمزى چند شنيدى ؛ امّا طالبى كه بطلب و جدّ و جهد خود را به دو رساند ، و از خود به دو رسد شمّهاى نيز ببايد گفتن و آن در اين حديث درج باشد كه « إنّ للّه تسعة و تسعين خلقا من تخلّق بواحد منها دخل الجنّة » . آنكسىكه بىطلب ، او را بمطلوب رسانند چند تفاوت باشد با طالبى كه بطلب او را ، اگر توفيق يابد ، بمطلوب رسانند .
هامش
( 1 ) خواهى كردنA . . . UكردهاىH- -
( 2 ) اين . . . مبين باشدMRدر آن باشد . . . شدABPSUدر آن باشند آنجا معلوم تو شود از كيفيت سلوكH- -
( 3 ) به خودA . . . Uبه ايشانR- -
( 5 ) رسانندBHMRرساندAPSU- -
( 7 ) انسAPSUانس وBHMR- - خادمA . . . Uغلام راH- -
( 8 ) هر كسىA . . . Uهمه كسM- - داردA . . . UباشدH- -
( 12 ) بطلب و جدA . . . UبجدB- -
( 13 ) ببايدA . . . UشايدR- - باشدA . . . UستH- -
( 14 ) آنكسىBHMPRUازAS- -
( 15 - 16 ) رسانندAMPRSUرساندBH- -