همچنان طعامها آرى « 1 » از تو نيازارد .
و تأويل آنكه رسول - عليه السّلام - « 2 » فرموده است كه مولى عزّ و جلّ جوانمرد « 3 » را دوست دارد هرچند « 4 » پرهيزگار نبود ، اندر دين ، معنى آن است « 5 » كه اين « 6 » جوانمردى مىتواند كردن .
دليل آن است كه يقين وى قويّست كه اعتماد مىتواند كردن بر وعدهء مولى عزّ و جلّ و آن به فسق افتادن « 7 » از چيرگى شهوت است كه با شهوت نمىتواند برآمدن . « 8 » چون قوّت شهوت وى بشكند به برآمدن سال پرهيزگار شود .
آوردهاند « 9 » كه تا سال مرد فرود چهل بود ، چون معصيت كند ، فرمان آيد از مولى عزّ و جلّ كه اى فرشتگان من : « ارفقوا بعبدى ، فإنّه شابّ » . بفرمايد « 10 » كه با بندهء من چربى كنيد كه جوان است ، همه معاصى وى را منويسيد . « 11 » چون سال « 12 » به چهل رسيد و توبه نكند آنگاه هر معصيتى كه كند « 13 » بنويسيد . چون سال او « 14 » به چهل رسيد و بدى نقصان نكرد [
b
153 ] و توبه نكرد « 15 » پديد آيد كه معصيت وى از قوّت شهوت نبود « 16 » كه « 17 » از سبك داشتن « 18 » فرمانهاى « 19 » خداوند است عزّ و جلّ . و « 20 » برين وعده خطر است كه بىنماز و ستمكار اندر بهشت درنيايد ، چه آنكس كه نماز نكند و ستمكارى پيشه كند دليل ضعيفى دين وى بود . پس آن جوانمردى وى درست نبود و هر وقتى كه جوانمردى بنده درست شود ، هرآينه مولى عزّ و جلّ خلف بازدهد .
و خواجه حكيم - رحمة اللّه عليه - چنين گفته است كه هركه را مال كم آيد از بخيلى كم آيد و هركه را يار كم آيد از بدخويى كم آيد و هركه را كسى « 21 » كم آيد از ناكسى كم آيد .
هم خواجه حكيم « 22 » گفته است : اگر توانگرى مىجويى بسيار بخش و اگر از بىيارى مىترسى باركش و اگر - اينكه گفتيم - « 23 » نپذيرى بسيار بخش .
هامش
( 1 ) . « ار تو طعامهاى سفقتر [ كذا ] پيش آرى » . در اينجا نيز كاتب معنى كلمه را « فروتر » نوشته است .
( 2 ) . صلى اللّه عليه و سلّم .
( 3 ) . جوانمردان .
( 4 ) . ار چند .
( 5 ) . + و اللّه اعلم .
( 6 ) . + كسى كه .
( 7 ) . + وى .
( 8 ) . برنمىآيد .
( 9 ) . + به خبر .
( 10 ) . گويد .
( 11 ) . ننويسيد .
( 12 ) . + او .
( 13 ) . + به روى .
( 14 ) . « او » ندارد .
( 15 ) . بدى وى بر نقصان نشود و توبه نتواند كردن .
( 16 ) . نيست .
( 17 ) . چه .
( 18 ) . سبكداشت .
( 19 ) . فرمان + مولى تعالى است .
( 20 ) . + وى را .
( 21 ) . كس .
( 22 ) . + رحمه اللّه تعالى .
( 23 ) . من گفتم .