نفس رفتند كما قال اللّه تبارك و تعالى
وَ نَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوى فَإِنَّ الْجَنَّةَ هِيَ الْمَأْوى
و قوله تعالى
جاءَكُمْ رَسُولٌ بِما لا تَهْوى أَنْفُسُكُمُ اسْتَكْبَرْتُمْ
و از يوسف صدّيق عم ما را خبر داد
وَ ما أُبَرِّئُ نَفْسِي إِنَّ النَّفْسَ لَأَمَّارَةٌ بِالسُّوءِ إِلَّا ما رَحِمَ رَبِّي
و پيغمبر كفت عم
اذا اراد اللّه بعبد خيرا بصّره بعيوب نفسه
و اندر آثار * موجودست و مورودست كى خداوند تعالى و تقدّس بداود عم وحى فرستاد يا داود عاد نفسك * و ودّنى بعداوتها فانّ ودّى فى عداوتها پس اين جمله كى ياد كرديم اوصافند و لا محاله صفت را موصوفى باشد تا بدان قايم بود از آنچ صفت به خود قايم نباشد و معرفت آن صفت جز بشناخت جملهء قالب معلوم نكردد و طريق شناختن آن بيان اوصاف انسانيّت باشد و سرّ آن و اندر حقيقت انسانيّت مردمان سخن كفتهاند كى تا اين اسم چه چيز را سزاوارست و علم اين * بر همه طالبان حقّ فريضه است از آنچ هر كه به خود جاهل بود به غير جاهلتر بود و چون بنده مكلّف بود به معرفت خداوند عزّ و جلّ * معرفت خود و را ببايد دانست تا بصحّت حدث خود قدم خداوند را عزّ و جلّ بشناسد و به فناى خود بقاء حقّ تعالى * وى را معلوم كردد و نصّ كتاب بدين ناطقست * كما قال اللّه تعالى
وَ مَنْ يَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ إِبْراهِيمَ إِلَّا مَنْ سَفِهَ نَفْسَهُ
اى جهل نفسه و يكى كفته است از مشايخ من جهل نفسه فهو بالغير اجهل و رسول كفت عم
من عرف نفسه فقد عرف ربّه
اى من عرف نفسه بالفناء فقد عرف ربّه بالبقاء و يقال من عرف نفسه بالذلّ فقد عرف ربّه بالعزّ و يقال من عرف نفسه بالعبوديّة فقد عرف ربّه بالربوبيّة پس هر كى خود را