الباب الثامن باب فى خلق القدرة قولهم فى الاستطاعة
« اجمعوا انهم لا يتنفسون نفسا و لا يطرفون طرفة و لا يتحركون حركة الا بقوة بحدثها الله تعالى فيهم و استطاعة يخلقها الله تعالى لهم مع افعالهم لا يتقدمها و لا يتأخر عنها و لا يوجد الفعل الا بها » .
اجماع است اهل حق ، [ سنت و جماعت ] ، را كه خلق دمى نزنند و چشم برهم ننهند و يك جنبيدن نجنبند مگر به قوتى كه خداى تعالى نو پديد آرد اندر ايشان ، و توانايى كه بيافريند خداى عز و جلّ مر ايشان را با فعل بندگان برابر نه پيش از فعل و نه پس از فعل . و فعل موجود نيايد از بندگان مگر بدان قوتى كه خداى تعالى اندر ايشان آفريند .
و اين مسألهاى است بدانستن دشوار و اندر وى اختلاف است بر سه قول نزديك اهل حق ، [ سنت و جماعت ] : استطاعة مع الفعل است ؛ و معنى اين سخن آن است كه استطاعت بنده اندام وى نيست و لكن قوتى است كه خداى تعالى اندر اندام بيافريند بدان وقت كه بنده فعل كند برابر فعل نه آن قوت پيش از فعل باشد و نه از پس فعل تا مر بنده را قوت هيچ كار نباشد مگر اندر وقت كردن كار . بنده آن