مؤمنان ظاهر شريعت اين است و هركه ازين فرمان بيرون آيد عاصى باشد و اين دو حدّ است مر زنا كنندهء با جفت و بىجفت را و تأويل اين فرمان اندر كتاب باطن شريعت اين است كه رسول صلّى اللّه عليه و آله مرد حقيقت است اندر دين مر همهء خلق را ، و همهء امّت بدان روى كز وى فايده همىگيرند اندر علم دين او را بمنزلت زنانند از مردان ، هم چنان كه مردان به كار زنان ايستادهاند رسول به كار امّت ايستاده است چنان كه ايستادگى مردان به كار زنان ، و خداى تعالى همىگويد قوله تعالى :
الرِّجالُ قَوَّامُونَ عَلَى النِّساءِ بِما فَضَّلَ اللَّهُ بَعْضَهُمْ عَلى بَعْضٍ
« 1 » ، اندر زيادتى و اندر ايستادن رسول عليه السّلام به كار امّت خداى تعالى همىگويد قوله تعالى :
يا أَيُّهَا الْمُدَّثِّرُ قُمْ فَأَنْذِرْ
« 2 » ، چون درست شد كه رسول عليه السّلام مرد همهء امّت است گوئيم « 3 » فرود از رسول عليه السلام هر استادى مرد شاگرد خويش است اندر نفسانى و هر شاگردى زن استاد خويش است بدانچه ازو فايده گيرنده است چنان كه ناطق مرد است مر اساس را و اساس زنست مر ناطق را بمرتبت نفسانى و اساس مرد است مر امام را و امام شويست مر حجّت [ را و حجّت ] شويست مر داعى را و داعى شويست مر مأذون را و مأذون شويست مر مستجيب « 4 » را ، پس هر حدّى زبرين شويست مر حدّ زيرين [ را ] و حدّ فرودين زن است مر حدّ زبرين را ، و زبان اندر تأويل بمرتبت فرج مرد است و گوش بمنزلت فرج زنست و شنوانيدن از گوينده مجامعت است و زن بىشوى شنوندهء بىعهد است و مرد بىزن شنوانندهء بىفرمانست ،
هامش
( 1 ) سورهء 4 آيهء 38 .
( 2 ) سوره 74 آيهء 1 - 2 .
( 3 ) نخ : گويم .
( 4 ) نخ : مستجب .